Oznaki „owadziowej apokalipsy” mogą być powiązane z konkretnymi strukturami stworzonymi przez człowieka

Owady to najliczniejsza grupa zwierząt na świecie. Szacuje się, że istnieje 5,5 miliona gatunków, z których 80 procent pozostaje do odkrycia. Jednak owady doświadczają gwałtownych, powszechnych spadków na całym świecie: „śmierć przez tysiąc cięć” z powodu działalności człowieka.

Owady pełnią prawie każdą rolę, jaką można sobie wyobrazić w ekosystemie, w tym zapylają uprawy, utrzymują szkodniki pod kontrolą i służą jako pokarm dla innych zwierząt. Potencjalne konsekwencje ich wyginięcia są tak straszne, że nazwano je „owadzią apokalipsą”.

Po tym, jak ta nadciągająca katastrofa środowiskowa wywołała lawinę uwagi, wyłonił się bardziej złożony obraz. Mimo że w regionach tropikalnych i subtropikalnych znajduje się około 85 procent ziemskich owadów, to, co dzieje się w tych regionach, jest krytycznie niedostatecznie zbadane.

Tamy i spadki

Zrozumienie spadku liczby owadów wymaga długoterminowych zbiorów danych, które są rzadkie. W nowym badaniu przedstawiano jeden z najbardziej wszechstronnych znanych zestawów danych dotyczących subtropikalnych owadów słodkowodnych, obejmujący 20 lat. Odkryto wszechobecny spadek liczebności owadów we wszystkich badanych grupach owadów wodnych, w tym muszek, jętek i ważek.

Spadki wystąpiły w kanałach, jeziorach, rzekach i rozlewiskach w jednym z największych systemów słodkowodnych w Ameryce Południowej, równinie zalewowej rzeki Paraná. Równolegle odkryto, że liczba ryb inwazyjnych wzrosła, a chemia wody [ang. water chemistry] stała się bardziej zrównoważona – wszystkie zmiany środowiskowe były powiązane z budową zapór.

Wzdłuż Parany i jej dopływów znajduje się ponad 130 tam. Najważniejszą jest Itaipu, druga co do wielkości elektrownia wodna na świecie. Położony w Brazylii i Paragwaju, zbiornik jest tak duży, że podczas napełniania “przykrył” jeden z największych wodospadów na Ziemi, Wodospad Guaíra. Usunięcie takiej naturalnej bariery geograficznej między dolną i górną rzeką Paraná doprowadziło do masowych inwazji ryb: wiele z nich żywi się owadami.

Jednocześnie tamy blokują przepływ osadów i składników odżywczych, zaburzając chemię wody i czyniąc ją bardziej przezroczystą. Większość owadów wodnych jest ciemna lub cętkowana, co zapewnia kamuflaż w mętnej wodzie. Zwiększona przezroczystość wody osłabiła ich zdolność do ukrywania się, czyniąc je jeszcze bardziej podatnymi na zjedzenie przez atakujące ryby.

Około 70 procent brazylijskiej energii elektrycznej pochodzi z elektrowni wodnych, a tamy hydroelektryczne będą miały zasadnicze znaczenie dla odejścia od paliw kopalnych. Niemniej jednak tamy mogą mieć poważne skutki środowiskowe i społeczne.

Z badań wynika, że negatywne konsekwencje tam mogą wystąpić jeszcze długo po zalaniu lasów i wysiedleniu lokalnych społeczności.

Tropikalny niedobór danych

Chociaż tropiki i subtropiki są najbardziej bioróżnorodnymi regionami na planecie, są również jednymi z najbardziej zagrożonych. Ich obfite zasoby naturalne znajdują się pod ogromną presją, aby zapewnić żywność, wodę i energię niektórym z najszybciej rosnących populacji ludzkich i rozwijających się gospodarkom planety.

Mimo to wyzwania logistyczne związane z badaniem owadów w tak zróżnicowanym biologicznie regionie, w połączeniu z ciągłą nierównością historyczną wokół miejsc, w których prowadzony jest monitoring, oznaczają, że tropiki pozostają niedostatecznie reprezentowane w badaniach nad wymieraniem owadów.

Brak długoterminowych zbiorów danych z tropików i subtropików może zaburzyć i tak już skomplikowany obraz tego, w jaki sposób wymierają owady na całej planecie. W jednym z najbardziej kompleksowych badań dotyczących globalnego ginięcia owadów porównano 166 badań z ponad dziesięciu lat prowadzonych na pięciu kontynentach.

Okazało się, że liczba owadów lądowych rzeczywiście spada, ale liczba owadów wodnych rośnie. Jednak z 68 zestawów danych dotyczących owadów słodkowodnych tylko 7 procent pochodziło z tropików. Ten pozorny sukces jest wypaczony przez nadmiar badań z Europy i Ameryki Północnej, gdzie poprawa jakości wody i skuteczna polityka zwiększyły liczbę owadów wodnych.

Tropikalne i subtropikalne owady wodne mogą być bardziej narażone na działalność człowieka niż ich odpowiedniki w regionach położonych bardziej na północ. Regiony słodkowodne należą do najbardziej zagrożonych ekosystemów na świecie i muszą być celem globalnych wysiłków na rzecz ochrony.

Należy świętować sukcesy w ochronie owadów wodnych w niektórych częściach świata – ale bez przesłaniania wyzwań gdzie indziej. Owady tropikalne są słabo zbadane, co nie jest bez znaczenia.

Źródło: LIAM N. NASH

How Many Species of Insects and Other Terrestrial Arthropods Are There on Earth?

Insect decline in the Anthropocene: Death by a thousand cuts

Nature crisis: ‘Insect apocalypse’ more complicated than thought

Paraná River Floodplain, Northern Argentina

Pervasive decline of subtropical aquatic insects over 20 years driven by water transparency, non-native fish and stoichiometric imbalance

REPOSITÓRIO INSTITUCIONAL DA UNIVERSIDADE ESTADUAL DE MARINGÁ (RI-UEM)

The Itaipu Hydroelectric Dam Project, Brazil

A massive invasion of fish species after eliminating a natural barrier in the upper rio Paraná basin

Agricultural intensification and climate change are rapidly decreasing insect biodiversity

The Tropical Biodiversity Data Gap: Addressing Disparity in Global Monitoring

Insect population collapse: new evidence links it to dams

Meta-analysis reveals declines in terrestrial but increases in freshwater insect abundances

Multiple stressors in freshwater ecosystems

Zdjęcie: Nguyễn Thảnh/500px/Getty Images

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x