Kopiec w kształcie piramidy z 30 ciałami może być najstarszym pomnikiem wojennym na świecie

Ogromny kurhan [ang. burial mound], w którym znajdują się zwłoki co najmniej 30 wojowników w Syrii, może być najstarszym odkrytym pomnikiem wojennym, datowanym na co najmniej 4300 lat – obecnie znajduje się na terenie Tell Banat – poinformował zespół archeologów.

Pomnik jest również pierwszym przykładem szczególnego rodzaju pomnika opisanego w starożytnych inskrypcjach z Mezopotamii, w których ciała wrogów lub poległych w bitwach lokalnych są ułożone w stos, aby utworzyć wysoce zorganizowaną strukturę.

To odkrycie pokazuje również, że „starożytni ludzie szanowali tych, którzy zginęli w bitwie, tak jak my” – powiedziała Anne Porter, profesor starożytnych cywilizacji bliskowschodnich na Uniwersytecie w Toronto. „Nie wiemy, czy byli zwycięzcami, czy przegranymi w tej bitwie. Wiemy, że [ludzie z Tell Banat] zabrali ciała zmarłych z innego miejsca, być może długo po wydarzeniu powodującym ich śmierć, i pochowali je w ogromnym kopcu, który był widoczny w promieniu wielu kilometrów ”- powiedziała Porter w oświadczeniu.

Pomnik wygląda trochę jak piramida schodkowa Dżesera w Egipcie, z tym wyjątkiem, że warstwy pomnika są wykonane z ziemi i gipsu zamiast z kamienia, napisali archeolodzy w artykule opublikowanym 28 maja w czasopiśmie Antiquity. Współcześni mieszkańcy tego obszaru nazywali kopiec „białym pomnikiem”, ponieważ gips powoduje, że pomnik lśni w słońcu – napisali archeolodzy.

Starożytny pomnik wojenny wyglądał trochę jak piramida schodkowa Dżesera w Egipcie. (Zdjęcie: Eufrat Salvage Project & Antiquity Publications)

Chociaż wykopaliska archeologiczne w tym miejscu były prowadzone w latach 1988–1999 przez zespół kierowany przez Porter i Thomasa McClellanda, którzy w tamtym czasie byli archeologami w ramach projektu Euphrates Salvage Project, naukowcy do tej pory nie w pełni rozumieli cel powstania tego pomnika. Wykopaliska zostały przeprowadzone, zanim miejsce zostało zalane w wyniku budowę tamy Tishreen.

Od tego czasu ci sami archeolodzy wraz ze studentami studiów licencjackich na Uniwersytecie w Toronto dokładnie zbadali znaleziska, ustalając, że miejsce to było prawdopodobnie pomnikiem wojennym, prawdopodobnie najstarszym znanym przykładem takiej budowli na świecie. Odkryli również, że pomnik został zbudowany na szczycie wcześniejszej konstrukcji.

Martwa armia

Naukowcy poinformowali, że ciała zostały “skrupulatnie pochowane”. „Zbiory ludzkich kości zostały zdeponowane w wypełnieniu w miarę budowania poziomych stopni [pomnika]. Umieszczono je bezpośrednio na ziemi, bez specjalnego przykrycia lub rozgraniczenia” – napisał zespół w artykule w Antiquity. „Chociaż kości były małe, fragmentaryczne i nieco rozproszone, to jednak celowo umieszczono je w oddzielnych grupach” – napisali archeolodzy.

Szczątki są fragmentaryczne i w wielu przypadkach nie udało się ustalić wieku i płci zmarłego. Tymi, których można było zidentyfikować, byli mężczyźni, od dorosłych do chłopców w wieku od 8 do 10 lat. Nie jest jasne, dlaczego ktoś w wieku od 8 do 10 lat miałby zostać umieszczony w pomniku wojennym.

Wygląda na to, że kości zostały wykopane i ponownie pochowane pod pomnikiem. „Kości mogły pochodzić ze starego pola bitwy lub z cmentarza. Niezależnie od tego zostały starannie dobrane, ułożone długo po śmierci” – napisali archeolodzy w swoim artykule.

Niektórzy zmarli zostali pochowani wraz z “kunga”, które były „osiołkami podobnymi do koniowatych które ciągnęły pojazdy, pojawiają się w starożytnej sztuce” – głosi oświadczenie. Archeolodzy napisali, że żołnierze pochowani wraz z kungą mogli służyć jako woźnicy.

Ponadto zespół znalazł kulki zakopane w pobliżu niektórych zmarłych. Starożytni ludzie często używali kulek wystrzeliwanych z proc jako broni w starożytnym świecie, a broń ta może symbolizować rolę, jaką odegrał zmarły za życia.

„Uznaliśmy, że w pochówkach był wyraźny wzór – ciała ze skórami koniowatych w jednej części pomnika, pojedyncze ciała z kulkami w drugiej” – powiedziała Porter w oświadczeniu, dodając, że układ sugeruje osoby których szczątki odkryto należały do starożytnej armii. Zorganizowana armia starożytna byłaby prawdopodobnie podzielona na różne jednostki, takie jak oddział wozów i piechoty wyposażonej w proce.

„Pojawiają się wzorce sugerujące, że osoby umieszczone w [pomniku] nie tylko brały udział w bitwie, ale robiły to w sposób sformalizowany: byli częścią zorganizowanej armii, podzielonej na woźnych i piechotę” – napisali archeolodzy.

Zespół znalazł również w pobliżu zmarłych: kryty wóz [ang. covered wagon], figurkę przedstawiającą kunga oraz koło wykonane z gliny.

Źródło: Owen Jarus

“Their corpses will reach the base of heaven”: a third-millennium BC war memorial in northern Mesopotamia?

Zdjęcie: Euphrates Salvage Project & Antiquity Publications

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x