Czy pierwsi ludzie byli superłowcami?

Jak sugerują nowe kontrowersyjne badania, pierwsi ludzie byli mega-mięsożercami, którzy zabijali zdobycz dzięki umiejętnościom łowieckim.

W nowym artykule badawczym naukowcy twierdzą, że ludzie i ich bliscy krewni byli ekspertami w polowaniu od samego początku, co najmniej 2 miliony lat temu. Najwcześniejsze gatunki ludzkie były superpredatorami [superłowcami], zabijając zwierzęta dwa razy większe niż jakiekolwiek żyjące dziś stworzenia ziemskie – powiedzieli Miki Ben-Dor i Ran Barkai, naukowcy z Uniwersytetu w Tel Awiwie w Izraelu, oraz Raphael Sirtoli, doktorant z Uniwersytet Minho w Portugalii.

„Jak dotąd próby zrekonstruowania diety ludzi z epoki kamienia łupanego opierały się głównie na porównaniach do XX-wiecznych społeczeństw łowiecko-zbierackich” – powiedział Ben-Dor w oświadczeniu. „To porównanie jest jednak daremne, ponieważ 2 miliony lat temu społeczności łowiecko-zbierackie mogły polować i konsumować słonie i inne duże zwierzęta – podczas gdy dzisiejsi łowcy-zbieracze nie mają dostępu do takich dóbr. Cały ekosystem się zmienił, a warunki nie mogą być porównywane.”

Ograniczenia

Skamieniałości pochodzące od najwcześniejszych przodków ludzi są skąpe. Jednak na podstawie dowodów archeologicznych, Ben-Dor powiedział, że jasne jest, że Homo sapiens i ich bliscy krewni jedli „wszystko, co było jadalne”. Jednak kwestią sporną jest to, w jakim stopniu ich dieta składała się z roślin a w jakim stopniu z mięsa. (Kolejna kwestia sporna: kiedy ludzie zaczęli sami polować na mięso, zamiast żerować na padlinie?) Wiele zwierząt uważanych za wszystkożerne w rzeczywistości ma dietę w taki czy inny sposób “unormowaną”. Na przykład szympansy są technicznie wszystkożerne, ale według Jane Goodall Institute of Canada mięso stanowi tylko około 6% ich diety. Psy i wilki jedzą głównie mięso, ale czasami jedzą zboża, co prowadzi do debaty czy należy je klasyfikować jako wszystkożerne czy mięsożerne.

Ben-Dor powiedział, że starożytny gatunek ludzki Homo habilis jadł mięso co najmniej 2,6 miliona lat temu. Wydaje się, że inny wczesny gatunek ludzki, Homo erectus, był szczególnie entuzjastycznym zjadaczem mięsa 1,8 miliona lat temu; jego zęby i jelita skurczyły się w porównaniu z wcześniejszymi przodkami – przystosowanie do trawienia mięsa zamiast roślin – i używał kamiennych narzędzi zdolnych do rozbioru mięsa.

Ben-Dor i Barkai argumentują w swoim artykule opublikowanym 5 marca w American Journal of Physical Anthropology, że mięso nie było tylko bonusem dla tych gatunków ludzkich i pierwszych Homo sapiens. Zamiast tego autorzy uważają, że duże zwierzęta ważące ponad 1000 kilogramów – takie jak słonie, hipopotamy i nosorożce – stanowiły podstawowe pożywienia ludzi. Te ogromne zwierzęta roślinożerne były znacznie częstsze – i znacznie większe – w epoce plejstocenu, począwszy od około 2,5 miliona lat temu, niż są dzisiaj.

„Słonie 500 000 lat temu mogły ważyć 12 ton, w porównaniu do dzisiejszych słoni ważących od 4 do 6 ton” – powiedział Ben-Dor.

Zdaniem naukowców zwierzęta te były by “spacerującymi bufetami tłustego mięsa”, dobrze nadającego się do karmienia energochłonnych mózgów ludzi. Autorzy argumentowali w innym niedawnym artykule, że polowanie na dużą zdobycz mogło być tym, co napędzało ewolucję ludzkiego mózgu .

Ten pomysł jest jednak kontrowersyjny, a naukowcy nie są zgodni co do tego, jak pożyteczne byłoby zwiększenie ilości spożywanego mięsa dla łowców-zbieraczy w dniach poprzedzających chłodzenie, ani o tym, jak zręczni starożytni ludzie byliby w stanie pokonać zdobycz, którą inne drapieżniki, takie jak lwy, z trudem pokonywały.

„Są archeolodzy, którzy powiedzieliby:„Tak, od czasu do czasu polowali na słonie, ale to było wydarzenie raz na całe życie; historie o tym dziadkowie opowiadali swoim wnukom”- powiedział John Hawks, paleoantropolog z University of Wisconsin-Madison, który nie brał udziału w badaniach. „Są inni, którzy powiedzieli: „Mięso słoni szybko się nie psuje… bez przechowywania odpowiednich warunkach wytrzyma krócej, ale stanowiło normalną część ich diety i było dla nich ważne.”

Tłusta dieta?

Ben-Dor i jego koledzy napisali w artykule, że jedzenie dużych, tłustych zwierząt przyniosłoby korzyści najwcześniejszym ludziom, ponieważ jedna wyprawa myśliwych na dużą zwierzynę – zamiast wielokrotnych prób polowania na mniejszą ofiarę – “uwolniłaby czas” na inne zajęcia, takie jak produkcja narzędzi i wychowywanie dzieci. Naukowcy argumentują, że ludzie wykazują przystosowanie do wysokotłuszczowego mięsa, począwszy od szczególnie kwaśnych soków żołądkowych (występujących również u innych zwierząt mających dietę bogatą w mięso) po małe szczęki (ponieważ jedząc mięso nie trzeba tyle żuć jak w przypadku zwierząt roślinożernych, które muszą spożywać duże ilości roślinnym aby zaspokoić zapotrzebowanie kaloryczne swojego organizmu).

Mówiąc archeologicznie, trudno jest sklasyfikować ludzi i ich krewnych jako czołowych drapieżników sprzed około 50 000 lat, powiedział Ben-Dor. Dzieje się tak, ponieważ jedynym wiarygodnym biochemicznym sposobem rozróżnienia, czy zwierzę jest drapieżnikiem czołowym, czy znajduje się niżej w łańcuchu pokarmowym, jest metoda zwana analizą izotopową, która wymaga badania kolagenu pod kątem cząsteczek wprowadzanych do organizmu z pożywieniem. Kilka punktów procentowych więcej izotopowego azotu-15 wskazuje, że zwierzę zjadało inne rośliny lub zwierzęta, co umożliwia określenie ich poziomu w sieci pokarmowej, znanej również jako poziom troficzny.

Jednak kolagen, tkanka łączna występująca w kościach w dużych ilościach, nie zachowuje się dobrze w kościach sprzed 50 000 lat. Próbki ze starszych epok pochodzą z Europy, gdzie niższe temperatury pozwalały na lepszą “ochronę kości” i wskazują, że ludzie zjadali duże ssaki. Jednak 50 000 lat temu w Europie to nie 300 000 lat temu w Afryce, gdzie pojawili się pierwsi H. sapiens, powiedział Hawks.

Oprócz trudności w określaniu diety starożytnych ludzi, trudno jest określić dokładne daty dla materiałów archeologicznych z kluczowych okresów w środkowym plejstocenie, kiedy ewoluowała dieta ludzi, dodał Hawks.

„Jest to przedział czasowy, w którym nasza zdolność do określenia wieku rzeczy opiera się na metodach, które charakteryzują się okresem niepewności wynoszącym około 100 000, a czasem 50 000 lat.…” – powiedział Hawks. Dodał, że jest o wiele mniej miejsc, co do których można wyciągać wnioski, że są starsze niż 100 000 lat w porównaniu z miejscami młodszymi niż 100 000 lat.

Pomimo ograniczonych dowodów wczesnej ewolucji człowieka, naukowcy stwierdzili, że jest jeszcze dużo do zrobienia, aby wykazać, czy nasi przodkowie byli naprawdę wyspecjalizowanymi drapieżnikami. Może to obejmować więcej pracy nad liczebnością zwierząt o różnej wielkości w całym plejstocenie, badanie zmian genetycznych w czasie, które zmieniłyby zdolność ludzi do trawienia różnych pokarmów oraz porównania trendów wielkości ofiar na przestrzeni czasu.

„Czuję, że tylko dotknęliśmy powierzchni, badając potencjał paleobiologii, aby odkryć naszą przeszłą i obecną adaptację do spożywania mięsa i tłuszczu zwierzęcego” – powiedział Ben-Dor.

Źródło: Stephanie Pappas

10 Things Chimpanzees Eat

Are Dogs Carnivores? Here’s What New Research Says

The evolution of the human trophic level during the Pleistocene

Zdjęcie: Beth Zaiken/Center for Palaeogenetics

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x