Szczepionka AstraZeneca na COVID-19 bardzo rzadko powoduje zakrzepy krwi

Szczepionka COVID-19 wyprodukowana przez AstraZeneca i University of Oxford może czasami powodować skrzepy krwi, którym towarzyszą nienormalnie niskie ilość płytek krwi – małe komórki krwi biorące udział w krzepnięciu – zgodnie z dochodzeniem przeprowadzonym przez Europejską Agencję Leków Unii Europejskiej (EMA).

Te rzadko występujace skrzepy krwi i niska liczba płytek krwi powinny zostać wymienione jako możliwe skutki uboczne szczepionki, powiedziała Emer Cooke, dyrektor wykonawczy EMA, na konferencji prasowej 7 kwietnia. Według CNN osoby otrzymujące szczepionki powinny być świadome tych potencjalnych skutków ubocznych, szczególnie w ciągu pierwszych dwóch tygodni po szczepieniu .

Pomimo ryzyka powstania zakrzepów, dochodzenie „potwierdziło, że korzyści szczepionki AstraZeneca w zapobieganiu COVID-19 ogólnie przewyższają ryzyko skutków ubocznych” – powiedziała Cooke.

Jednak EMA nie ma jeszcze danych, które pozwoliłyby stwierdzić, że faktycznie tak jest we wszystkich grupach wiekowych, powiedziała Sabine Straus, przewodnicząca Komitetu ds. Oceny ryzyka w ramach nadzoru nad Bezpieczeństwem Farmakoterapii (Pharmacovigilance Risk Assessment Committee / PRAC) na konferencji prasowej. Na pytanie, czy ryzyko związane ze szczepionką może faktycznie przewyższać korzyści w pewnych grupach wiekowych, Straus powiedział: „W tej chwili bardzo trudno jest odpowiedzieć na to pytanie, ponieważ badania kliniczne… nie mamy wszystkich danych”.

W swoim dochodzeniu PRAC dokładnie przeanalizował 62 przypadki zakrzepicy zatok żylnych mózgu, w których tworzą się skrzepy w kanałach żylnych odprowadzających krew z mózgu. Przeanalizowali również 24 przypadki zakrzepicy żył trzewnych, w których skrzepy tworzą się w jednej lub kilku żyłach w jamie brzusznej – na przykład w żyłach łączących wątrobą i śledzione.

Straus powiedziała, że przypadki te zostały zgłoszone do unijnej bazy danych bezpieczeństwa leków, a 18 z nich zakończyło się zgonem. Od 4 kwietnia „34 miliony ludzi zostało zaszczepionych w Europejskim Obszarze Gospodarczym i Wielkiej Brytanii” (Europejski Obszar Gospodarczy obejmuje członków Unii Europejskiej, a także Islandię, Liechtenstein i Norwegię).

Ogólna częstość występowania powikłań jest trudna do oszacowania, ale Straus powiedziała, że ​​szacuje, że powikłania mogą występować „raz na 100 000” osób zaszczepionych szczepionką AstraZeneca. Zgłaszany wskaźnik powikłań może się różnić w zależności od tego, jak dobry jest system raportowania w danym kraju oraz jak dobrze powikłania są diagnozowane i identyfikowane, więc dokładny wskaźnik nadal wymaga potwierdzenia – zauważyła.

Amerykański Komitet Doradczy ds. Praktyk Szczepień (Advisory Committee on Immunization Practices / ACIP) również badał przypadki zakrzepów krwi związanych ze szczepionkami mRNA na COVID-19 opracowanymi przez firmy Moderna i Pfizer – dwie z trzech szczepionek COVID-19 zatwierdzonych do użytku w nagłych wypadkach w Stanach Zjednoczonych. Według raportu opublikowanego 1 marca, przy ponad 50 milionach dawek szczepionki, wskaźnik zakrzepów krwi wśród zaszczepionych osób w USA nie wydaje się wyższy niż obserwowany w populacji ogólnej. Dane te sugerują, że te rzadkie skutki uboczne wydają się być jednoznacznie związane ze szczepionką AstraZeneca, a nie ze szczepionkami opartymi na mRNA.

PRAC nie mógł definitywnie wskazać żadnych konkretnych czynników ryzyka, takich jak wiek, płeć lub wcześniejsza historia zakrzepów krwi, które mogą sprawić, że ktoś będzie podatny na rzadkie zaburzenia krzepnięcia, które wydają się być powiązane ze szczepionką AstraZeneca, powiedziała Cooke. Jednak powiedziała również, że jak dotąd większość zgłoszonych przypadków wystąpiła u kobiet w wieku poniżej 60 lat i w ciągu dwóch tygodni po szczepieniu.

Konieczne będą dalsze badania, aby potwierdzić, czy skutki uboczne rzeczywiście występują częściej u kobiet, czy też w grę wchodzą inne czynniki ryzyka.

Podobnie, „obecnie dostępne dane nie pozwoliły nam zidentyfikować konkretnej przyczyny tych komplikacji” – powiedziała Straus. „Przedstawiono wiarygodne wyjaśnienia” – powiedziała.

Na przykład szczepionka może wywołać odpowiedź immunologiczną podobną do „małopłytkowości poheparynowej” (heparin-induced thrombocytopenia / HIT) – stanu, w którym przeciwciała wytwarzane przez układ odpornościowy atakują kluczowe cząsteczki i białka, które normalnie regulują krzepnięcie krwi, powiedziała Straus.

W szczególności te autoprzeciwciała celują w kompleksy składające się z heparyny (cząsteczki rozrzedzającej krew) i czynnika płytkowego 4 (białka wydzielanego przez płytki krwi w celu zmniejszenia wpływu heparyny), zgodnie z raportem z 2007 roku w Postgraduate Medical Journal. Kiedy przeciwciała przyczepiają się do tych “kompleksów”, zmieniają ich fizyczną strukturę i sprawiają, że wydaje się on „obcy” dla układu odpornościowego, tak więc układ odpornościowy generuje nowe przeciwciała, aby je namierzyć. Następnie kompleks pokryte przeciwciałami łączą się z receptorami na płytkach krwi, skutkiem tego jest wzmożona agregacja płytek wewnątrz naczyń krwionośnych a to powoduje zakrzepy krwi.

Naukowcy z Niemiec i Norwegii donosili o przypadkach podobnych do HIT u pacjentów zaszczepionych szczepionkami AstraZeneca, a także zidentyfikowali przeciwciała, które mogą być winne tej reakcji.

Alternatywnie, niektórzy naukowcy uważają, że szczepionka może zepsuć tak zwany układ dopełniacza, część układu odpornościowego, która pomaga usuwać patogeny i zakażone komórki z organizmu. Białko kolczaste, struktura odklejająca się od koronawirusa, może wiązać się z wyściółką naczyń krwionośnych i aktywować ten układ dopełniacza; u niektórych osób układ dopełniacza może następnie atakować same naczynia krwionośne, prowadząc do zakrzepów krwi.

Coś podobnego może się dziać w odpowiedzi na szczepionkę AstraZeneca, która skłania komórki organizmu do budowy białek kolczastych, ale na razie to tylko teoria.

„Możemy spodziewać się, że z biegiem czasu pojawią się nowe informacje i nowe zalecenia” – powiedziała Cooke na konferencji prasowej.

W świetle nowych danych Wielka Brytania ogłosiła, że ​​zaoferuje alternatywną opcję szczepionki dorosłym w wieku 30 lat i młodszym, podał The New York Times . Podobnie Niemcy zaprzestały dystrybucji szczepionki AstraZeneca wśród osób w wieku 60 lat i młodszych w zeszłym tygodniu, według CNN .

Źródło: Nicoletta Lanese

EU agency finds AstraZeneca vaccine can cause rare blood clots, as UK advises other shots for under-30s

COVID-19 vaccine safety update Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP) March 1, 2021

Heparin induced thrombocytopenia: diagnosis and management update

European Scientists Zero In On AstraZeneca Blood Clot Link

U.K. says under-30s should get a non-AstraZeneca option; E.U. finds a ‘possible link’ to rare clots.

Zdjęcie: Shutterstock

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x