Z Urana wydostają się tajemnicze promienie rentgenowskie

Po raz pierwszy astronomowie wykryli tajemnicze promienie rentgenowskie wychodzące z Urana.

Jak to się dzieje? Według naukowców z NASA Uran jest tak masywny, że mógłby po prostu rozpraszać promienie rentgenowskie emitowane przez słońce oddalone o ponad miliard mil. A może drobne pierścienie pyłu otaczające Urana wytwarzają własne promieniowanie w jakimś nieznanym procesie. Konieczne jest dokładniejsze zbadanie Urana, aby wiedzieć na pewno.

Uran jest zimny, wietrzny i prawie w całości zbudowany z lodu i gazu. Mimo że jest ogromny (ma średnicę około cztery razy większą od Ziemi ), Uran jest trudny do zbadania. Tylko jeden statek kosmiczny – Voyager 2 należący do NASA – odbył kiedykolwiek niebezpieczną podróż na planetę, zmuszając naukowców do polegania głównie na obserwacjach teleskopowych w celu zbadania lodowego olbrzyma.

W nowym badaniu opublikowanym 31 marca w czasopiśmie JGR Space Physics astronomowie przyjrzeli się niektórym archiwalnym obserwacjom Urana wykonanym przez obserwatorium Chandra X-Ray Observatory NASA, orbitujący teleskop, który przeszukuje wszechświat w poszukiwaniu źródeł promieniowania rentgenowskiego.

Według NASA promienie rentgenowskie są emitowane, gdy materia jest podgrzewana do milionów stopni, na przykład gdy gwiazdy eksplodują lub gdy materia wiruje wokół krawędzi czarnej dziury z prędkością bliską prędkości światła. Do niedawna emisje rentgenowskie były wykrywane z każdej planety w Układzie Słonecznym z wyjątkiem Urana i Neptuna. W większości przypadków emisje te występują, gdy promienie rentgenowskie wytwarzane przez słońce zderzają się z atomami w atmosferze planety, rozpraszając światło z powrotem w kosmos.

W nowym badaniu naukowcy przyjrzeli się danym z Chandry pobranym z Urana w 2002 i 2017 roku i dostrzegli wyraźne dowody emisji promieniowania rentgenowskiego w obu latach. Naukowcy napisali, że kilka z tych emisji miało jasność zgodną z rozpraszaniem promieni rentgenowskich na zewnątrz. Jednak w obserwacjach z 2017 roku zespół wykrył możliwy „rozbłysk” promieniowania rentgenowskiego, w którym jasność emisji wokół Urana wzrosła czterokrotnie z dnia na dzień.

Zdaniem naukowców „może to wskazywać na dodatkowe procesy emisji promieniowania rentgenowskiego na Uranie”, poza zwykłym rozpraszaniem Słońca.

Jakie tajemnicze zjawisko mogło generować promieniowanie rentgenowskie z Urana? Jedna możliwość tkwi w pierścieniach planety. Zdaniem naukowców środowisko wokół Urana jest bogate w naładowane cząstki, takie jak protony i elektrony; cząstki te mogą zderzać się z pierścieniami planety, wytwarzając przy tym promieniowanie rentgenowskie. (Zespół napisał, że podobne zjawisko zaobserwowano w pierścieniach Saturna).

Możliwe jest również, że promienie rentgenowskie są wynikiem pewnego rodzaju zorzy polarnej, w której naładowane cząstki słońca zderzają się z liniami pola magnetycznego Urana i powodują wyraźną poświatę. Potrzebne są jednak dalsze obserwacje, aby rozwinąć tę hipotezę. Na razie promienie rentgenowskie Urana pozostają tajemnicą.

Źródło: Brandon Specktor

First X-rays from Uranus Discovered

A Low Signal Detection of X‐Rays From Uranus

Zdjęcie:  NASA/CXO/University College London/W. Dunn et al

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x