Skamielina wampirzycy piekielnej „zagubiona” podczas Rewolucji Węgierskiej została ponownie odkryta

Wampirzyce piekielne czają się w ciemnych zakątkach oceanu od 30 milionów lat – pokazuje nowa analiza dawno zaginionych skamieniałości.

Współczesne wampirzyce piekielne [ang. vampire squid] (Vampyroteuthis infernalis) mogą rozwijać się w głębokich, ubogich w tlen wodach oceanicznych, w przeciwieństwie do wielu innych gatunków kałamarnic, które wymagają płytszych siedlisk wzdłuż szelfów kontynentalnych. Jednak niewielu skamieniałych przodków dzisiejszych wampirzyc przeżyło, więc naukowcy nie są pewni, kiedy te nieuchwytne głowonogi rozwinęły zdolność do życia z niewielką ilością tlenu.

Nowa analiza skamieniałości pomaga wypełnić lukę trwającą 120 milionów lat w ewolucji wampirzyc piekielnych, ujawniając, że przodkowie współczesnych wampirzyc żyli już w głębokich oceanach w czasie oligocenu, 23 do 34 milionów lat temu. Jak powiedział współautor badania Martin Košťák, paleontolog z Uniwersytetu Karola w Pradze, kałamarnice te prawdopodobnie przystosowały się do życia w wodach o niskiej zawartości tlenu w okresie jurajskim.

„Życie w stabilnych, niskich poziomach tlenu przynosi ewolucyjne korzyści – niską presję drapieżników i mniejszą konkurencję” – napisał Košťák w e-mailu do Live Science.

Skamieniała kałamarnica sprzed 30 milionów lat odkryta poza Budapesztem. (Źródło zdjęcia: Košťák, M., Schlögl, J., Fuchs, D. et al., Communications Biology. Http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/.)

Ponownie odkryta skamielina

Košťák i jego koledzy znaleźli dawno zaginioną skamielinę w zbiorach Węgierskiego Muzeum Historii Naturalnej w 2019 roku, szukając skamieniałości przodków mątwy. Skamieniałość została odkryta w 1942 roku przez węgierskiego paleontologa Miklósa Kretzoi, który zidentyfikował ją jako kałamarnicę sprzed około 30 milionów lat i nazwał ją Necroteuthis hungarica. Jednak późniejsi badacze argumentowali, że był to przodek mątwy. W 1956 roku podczas Rewolucji Węgierskiej muzeum zostało spalone, a skamielina została zniszczona. Ponowne odkrycie było szczęśliwą niespodzianką.

„To był wspaniały moment” – powiedział Košťák o ponownym odkryciu – „zobaczyć coś, co wcześniej sugerowano, że powinno być definitywnie utracone”.

Košťák i jego współpracownicy zbadali skamieniałość za pomocą skaningowego mikroskopu elektronowego i przeprowadzili analizę geochemiczną. Po raz pierwszy odkryli, że początkowa identyfikacja Kretzoiego była poprawna: skamielina pochodzi od kałamarnicy, a nie przodka mątwy. Wewnętrzna skorupa zwierzęcia, czyli gladius, który tworzy kręgosłup jego ciała, miała około 15 centymetrów długości, co sugeruje, że kałamarnica urosła do około 35 cm długości wraz z ramionami. To tylko trochę więcej niż współczesna wampirzyca piekielna, która osiąga około 11 cali (28 cm) całkowitej długości ciała.

Osady otaczające skamielinę nie wykazywały żadnych śladów mikroskamieniałości często spotykanych na dnie morskim, co sugeruje, że kałamarnica nie żyła w płytkich wodach. Badacze przeanalizowali również poziomy zmian zawartości węgla w osadzie i odkryli, że osad prawdopodobnie pochodzi ze środowiska beztlenowego lub o niskiej zawartości tlenu.

Takie warunki są charakterystyczne dla głębokiego dna oceanu. Patrząc na warstwy skalne powyżej miejsca, w którym skamieniałość osadzała się poza dzisiejszym Budapesztem, naukowcy byli również w stanie wykazać, że kałamarnica prawdopodobnie nie mogła przetrwać w płytszych morzach tamtych czasów. Złoża płytkiego morza wykazywały bardzo wysoki poziom konkretnego planktonu, który kwitnie w środowisku o niskiej zawartości soli i wysokiej zawartości składników odżywczych – warunkach, których współczesne wampirzyce nie mogą tolerować.

(Naukowcy z Monterey Bay Research Institute odkryli, że czając się w głębinach morskich, kałamarnice te nie zachowują się jak koszmarne drapieżniki, co sugeruje ich nazwa; raczej czekają w swoich ciemnych siedliskach na okruchy materii organicznej, które mają spłynąć w dół. Następnie chwytają te kawałki za pomocą pokrytych śluzem przyssawek, jak odkryło MBARI).

Przystosowanie się do głębi

Nowe badania, opublikowane w czwartek (18 lutego) w czasopiśmie Communications Biology, wskazują, jak przodkowie wampirzyc nauczyli się żyć tam, gdzie inne kałamarnice nie mogły. Patrząc głębiej w zapis kopalny, najstarsze skamieniałości z tej grupy kałamarnic znajdują się w okresie jurajskim, między 201 a 174 milionami lat temu, powiedział Košťák i zwykle znajdują się w osadach beztlenowych.

„Główna różnica polega na tym, że te zubożone w tlen warunki powstały na szelfie [a] środowisku płytkiej wody” – powiedział. „Oznacza to, że przodkowie byli mieszkańcami okolic płytkich wód, ale byli już przystosowani do warunków o niskiej zawartości tlenu”.

Istnieje luka w zapisie kopalnym w dolnej kredzie, która rozpoczęła się około 145 milionów lat temu. W tym momencie kałamarnica mogła już przesunąć się do głębszego oceanu, powiedział Košťák, zainspirowany doświadczeniami z warunkami beztlenowymi w jurze. Ten głębinowy styl życia może wyjaśniać, dlaczego kałamarnica przetrwała kryzys, który zabił nieptasie dinozaury pod koniec okresu kredy – dodał.

Głęboko żyjąca kałamarnica sprzed 30 milionów lat pomaga połączyć najnowszą historię z głęboką przeszłością, powiedział Košťák. On i jego koledzy próbują teraz znaleźć podobne powiązania dla mątwy, grupy uroczych głowonogów zmieniających kolor, których pochodzenie jest podobnie mętne.

Źródło: Stephanie Pappas

True to Their Name, Vampire Squid May Have Long Lives

Facts About Carbon

Fossil evidence for vampire squid inhabiting oxygen-depleted ocean zones since at least the Oligocene

Jurassic Period Facts

Cretaceous Period: Animals, Plants & Extinction Event

Cuttlefish Use Humanlike Vision to Choose Camouflage

Zdjęcie: MBARI

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x