Witrażowa „powieść graficzna” ukazuje cuda arcybiskupa Canterbury

Średniowieczny witraż przedstawia opowieści o cudownym uzdrowieniu z kastracji, z kalectwa i ślepoty, które przypominają współczesnej powieści graficznej. Po raz pierwszy, odkąd powstały w XIII wieku, sceny te będą wystawiane poza katedrą.

Ponad 500 lat temu w katedrze w Canterbury w Wielkiej Brytanii zainstalowano 12 witraży „cudownych okien” przedstawiających niektóre z setek rzekomych cudów dokonanych przez Tomasza Becketa, XII-wiecznego arcybiskupa Canterbury. Siedem witraży przetrwało do dziś i opowiadają zdumiewające historie o leczeniu ran, chorób i wad wrodzonych.

Witraże tymczasowo opuszczają katedralną kaplicę Trójcy, aby po raz pierwszy pojawić się w British Museum w Londynie. Na wystawie „Thomas Becket: Murder and the Making of a Saint” witraże pojawią się obok innych historycznych obiektów, rękopisów i dzieł sztuki przedstawiających życie Becketa; jego dojście do władzy i oziębienie stosunków z królem Henrykiem II; jego potępienie jako zdrajcy; jego brutalne zabójstwo; i jego święte dziedzictwo.

„W witrażach, które pożyczyliśmy na wystawę, znajduje się wiele indywidualnych historii” – powiedziała Naomi Speakman, kuratorka „Late Medieval Europe” w British Museum. „Cała seria Miracle Windows w Canterbury została stworzona, aby odzwierciedlać niesamowite historie cudów, została skompilowana w ciągu trzech lat po śmierci Becketa”.

Jedna historia przedstawia dwie siostry – córki Godbold of Boxley – które były kulawe od urodzenia – powiedziała Leonie Seliger, dyrektor Konserwacji Witraży w katedrze w Canterbury. Siostry modliły się przy grobie Becketa i jak głosi historia, tylko jedna z nich została uzdrowiona. Jednak następny panel w sekwencji pokazuje drugą siostrę płaczącą nad niesprawiedliwością swojego losu, po czym Becket również i ją uzdrawia.

Inna historia przedstawia Hugona z Jervaulx, który doznał potężnego krwawienia z nosa po otrzymaniu „wody święconej Thomasa Becketa” – wody zmieszanej z kroplami krwi Becketa. W medycynie średniowiecznej uważano, że upuszczanie krwi leczy niektóre choroby, a Hugh z Jervaulx najwyraźniej całkowicie wyzdrowiał po krwawieniu z nosa, powiedziała Seliger.

Ale najbardziej dramatyczną historią cudów przedstawionych na witrażach jest historia Eilwarda z Westoning, który został niesłusznie oślepiony i wykastrowany za kradzież. Na panelu przedstawiającym jego makabryczną karę, mężczyźni przytrzymują go i odcinają mu jądra. Ale kiedy Becket odwiedza Eilwarda w wizji, odrastają mu oczy i genitalia. Eilward pielgrzymuje do Canterbury, aby podziękować świętemu, a po drodze opowiada swoją niesamowitą historię każdemu, kogo spotka, stając się „bardzo sławny” – powiedziała Seliger. „Pozwalał ludziom sprawdzać, czy wszystko odrosło prawidłowo” – dodała.

Dwóch mnichów zostało wyznaczonych w Canterbury do skompilowania i zweryfikowania tych cudów; spisali szczegóły przekazane przez pielgrzymów, którzy powiedzieli, że zostali uzdrowieni przez cudowną obecność Becketa.

„To byli zwykli ludzie” – powiedziała Speakman. – Są ich imiona. To prawdziwi ludzie, którzy istnieli.

Ten witraż pokazuje, jak św. Tomasz Becket leczy dwie córki Gobolda z Boxley, z których obie były kulawe od urodzenia. (Zdjęcie: The Chapter, Canterbury Cathedral)

Morderstwo i cuda

Becket urodził się w Londynie około 1120 roku. Jako dorosły szybko awansował w szeregach na dworze Henryka II, stając się kanclerzem Anglii w 1155 i arcybiskupem Canterbury w 1162. Ale między Becketem a królem pojawiła się napięta atmosfera, które najpierw doprowadziły do ​​wygnania Becketa we Francji, a następnie do jego zabójstwa w katedrze w Canterbury w 1170 r. przez czterech rycerzy Henryka.

Ludzie w kościele zbierali przelaną krew Becketa, a wkrótce po jego śmierci zaczęły krążyć plotki o ludziach dotkniętych chorobą, którzy zostali cudownie uzdrowieni przez kontakt z krwią Becketa lub po tym, jak widzieli go we śnie, powiedziała Speakman. Becket został pochowany w katedrze a pielgrzymi z całej Europy odwiedzali jego grób. Został kanonizowany przez papieża Aleksandra III w 1173 r., co przyciągnęło  do katedry tysiące spragnionych cudów pielgrzymów – takich jak postacie opisane przez Geoffreya Chaucera w „Opowieściach kanterberyjskich”. W sumie zarejestrowano około 700 cudów, powiedziała Speakman.

Według zapisów mnichów „Becket robi dla innych niesamowite rzeczy: leczy wzrok, leczy trąd, pomaga tym, którzy nie mogą chodzić, znowu chodzić” – powiedziała.

Słynne „Cudowne Okna” w Kaplicy Trójcy zostały ukończone w 1220 roku, a grób Becketa odwiedziło tysiące pielgrzymów. (Zdjęcie: The Chapter, Canterbury Cathedral)

Zaledwie cztery lata po śmierci Becketa pożar strawił wschodnią część katedry, a związku z odbudową kaplicy i sanktuarium zlecono  wykonanie 12 wspaniałych witraży przedstawiających cuda biskupa. Budowa tak zwanych cudownych okien rozpoczęła się 1180 r. i zakończyła w 1220 r.. Każdy witraż miał prawie 20 stóp (6 metrów) wysokości i ponad 7 stóp (2 m) szerokości. Usunięcie jednego z nich z ramy katedry było przedsięwzięciem trwającym trzy tygodnie, wymagającym zespołu konserwatorów, powiedziała Seliger.

„Mam nadzieję, że ludzie zobaczą ten jeden witraż podzielony na cztery sekcje aby każdy fragment był na wysokości oczu, a potem zechcą przyjechać do katedry w Canterbury, aby zobaczyć pozostałe, które są po prostu wspaniałe” – powiedziała Seliger. Ale te wielowiekowe witraże są nie tylko spektakularne; zachowują także rzadki wizualny zapis tego, jak ważny był Becket dla zwykłych średniowiecznych ludzi, dodała Speakman.

„Przez setki lat pielgrzymi z różnych środowisk przyjeżdżali do Canterbury, patrzyli na to szkło i rozumieli historie” – powiedziała Speakman. „Mam nadzieję, że dzięki temu odwiedzający będą mogli na nowo docenić to, co Becket przez tak długi czas oznaczał dla wszystkich tych różnych ludzi”.

„Thomas Becket: Murder and the Making of a Saint ” będzie wystawiany w British Museum od 22 kwietnia do 22 sierpnia 2021 roku.

Źródła: Mindy Weisberger

Thomas Becket murder and the making of a saint

Thomas Becket: the murder that shook the Middle Ages

Zdjęcia: The Chapter, Canterbury Cathedral

Tematy:
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x