Obserwacje rzadkich ptaków nie prowadzi do zobaczenia większej liczby rzadkich ptaków

Był zimny, pochmurny sobotni poranek w Salem w stanie Oregon, kiedy Jesse Laney wyruszył, by rzucić okiem na łuszczyka wielobarwnego (Painted bunting). Za pośrednictwem grupy WhatsApp – która skupiała entuzjastów obserwowania ptaków – dowiedział się, że ten żywy, tęczowy ptak jest w okolicy. Łuszczyki wielobarwne są powszechne w miejscach takich jak Teksas i północne części Meksyku, ale są rzadkością w Oregonie. Laney i jego synowie podbiegli do tego miejsca i zaczęli szukać – ale nie udało im się zobaczyć ptaka.

Nie był jednak zbyt rozczarowany. Sama szansa zobaczenia rzadkiego ptaka „wiąże się z chęcią udziału w małym odkryciu” – mówi Laney, ekolog z Oregon State University w Corvallis.

Ta “chęć udziału w małym odkryciu” zainspirowała badania obalające popularny wśród obserwatorów mit: że obserwacja rzadkiego ptaka prowadzi do większej liczby obserwacji innych rzadkich gatunków ptaków. Zjawisko to nosi nazwę efekt stołu piknikowego Patagoni [Patagonia picnic table effect].

Na północno-zachodnim Pacyfiku obserwacje żurawia zwyczajnego ( Grus grus ) są rzadkie. W 2020 roku ekolog Jesse Laney zauważył jednego z nich w Oregonie. THOMAS LANDGREN / FLICKR ( CC BY-NC-ND 2.0 )

Historia powstania tego zjawiska sięga lat sześćdziesiątych lub siedemdziesiątych XX wieku. Chociaż szczegóły są nieco niejasne, obserwatorzy ptaków zauważyli rzadką siwuszkę czarnołbistą (Black-capped gnatcatcher) i parę bekardzików purpurowogardłych (Rose-throated becard) w Patagonii, mieście w pobliżu granicy Arizona-Meksyk. Wieść rozeszła się i do miasto zjechali się obserwatorzy ptaków, co doprowadziło do zaobserwowania innych rzadkich ptaków, w tym wąsatka białobrodego (Five-striped sparrow) i łuszczyka żółtego (Yellow grosbeak), według niektórych relacji.

Aby ustalić, czy takie “odkrywcze zloty” są zdarzeniami jednorazowymi, czy też częstymi, Laney i jego koledzy przeanalizowali dane z lat 2008-2017 z internetowej bazy danych eBird. Zapaleni obserwatorzy zazwyczaj przesyłają swoje listy kontrolne – to znaczy ptaki, które zauważyli podczas wycieczki – na stronę.

Zespół zidentyfikował 273 tak zwanych mega-rzadkości, głównie w kontynentalnych Stanach Zjednoczonych; są to ptaki najtrudniejsze do znalezienia, ponieważ jest ich tak mało lub rzadko pojawiają się w niektórych lokalizacjach geograficznych. Następnie naukowcy ocenili wskaźniki wykrywalności rzadkich ptaków przed i po ścignięciu tłumów do miejsc, w których zostały zauważone te niezwykle rzadkie ptaki.

Wskaźniki pozostały zasadniczo takie same, donosi zespół 21 stycznia w PeerJ. Porównując rutynowe obserwacje ptaków, obserwatorzy nie mieli większych szans na znalezienie drugiego gatunku rzadkiego ptaka na obszarze, na którym ostatnio obserwowano rzadkiego ptaka.

Przekonanie, że jeden sukces może prowadzić do kolejnego, nie ogranicza się do społeczności ptaków. Kiedy sportowiec w magiczny sposób jedne zawody po drugich, ta passa nazywana jest efektem gorącej ręki [hot hand effect]. Chcemy wierzyć, że takie wzorce istnieją, mówi Andreas Wilke, psycholog z Clarkson University w Potsdam w Nowym Jorku. Takie myślenie dawało kiedyś ludziom przewagę ewolucyjną, jeśli chodzi o takie umiejętności przetrwania, jak znajdowanie pożywienia. „Jest to bardzo adaptacyjna rzecz, ale może się nie sprawdzać w nowoczesnej rzeczywistości, gdy patrzymy na bardzo losowe rzeczy i zaczynamy dostrzegać wzorce, które nie istnieją”.

Źródła: Anushree Dave

J. Laney et alThe influence of rare birds on observer effort and subsequent rarity discovery in the American birdwatching community. PeerJ. Published online January 21, 2021 doi:10.7717/peerj.10713.

Zdjęcia: NOELLE MOEN

Tematy:
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x