Badania pokazują że szczęśliwe dzieciństwo nie zawsze chroni przed problemami ze zdrowiem psychicznym!

Powszechnie wiadomo, że negatywne doświadczenia w dzieciństwie mogą zwiększać ryzyko wystąpienia problemów ze zdrowiem psychicznym, ale sam ten smutny fakt nie wyjaśnia przypadku każdej osoby, u której pojawią się formy psychicznego niepokoju.

W niedawnych badaniach naukowcy starali się zbadać, w jaki sposób historie życia ludzi wpływały na rozwój psychopatologii – nieprawidłowych myśli i zachowań, które często leżą u podstaw zaburzeń psychicznych.

Jak można się było spodziewać, wyniki badań były mieszane: negatywne doświadczenia z dzieciństwa mogą rzeczywiście objawiać się lękiem lub innymi zaburzeniami zdrowia psychicznego w późniejszym życiu, ale brak takich doświadczeń nie gwarantuje, że dana osoba będzie wolna od późniejszych problemów psychologicznych, mówią naukowcy.

“Te badania pokazują, że warunki zdrowia psychicznego nie są determinowane wyłącznie przez wydarzenia z wczesnego okresu życia” – wyjaśnia psycholog ewolucyjny Bianca Kahl z University of South Australia.

“Dziecko, które wychowuje się w szczęśliwym domu, nadal może wykształcić zaburzenia psychiczne”.

Może to brzmieć jak oczywisty wynik, ale jest to ważne badanie, które pomaga przełamać piętno, że problemy ze zdrowiem psychicznym zdarzają się tylko specyficznym osobom.

Kahl i inni badacze przebadali 343 uczestników za pomocą kwestionariusza internetowego, pytając ich o ich rodzinę i wychowanie. Pojawiło się także kilka pytań dotyczących natury ich trajektorii rozwojowej, zdrowia psychicznego, ogólnego samopoczucia oraz natury ich związków i obecnych zobowiązań.

“Badanie miało na celu ustalenie, czy cechy historii życia są powiązane z ogólnym czynnikiem psychopatologii, czy też mogą one również przewidywać określone grupy objawów” – wyjaśniają autorzy w swoim artykule.

W tym kontekście cechy historii życia są częścią tak zwanej teorii historii życia – ramy analizy, w jaki sposób różne rodzaje strategii życiowych mogą wpływać na wzorce i doświadczenia, przez które przechodzą ludzie w czasie. W bardzo uproszczonym sensie strategie historii życia można scharakteryzować jako szybkie lub powolne, przy czym szybkie często oznaczają impulsywne i zorientowane na teraźniejszość decyzje i zachowania, w przeciwieństwie do powolnych, które odzwierciedlają bardziej przemyślane, zorientowane na przyszłość decyzje i zachowania.

Kahl i jej zespół chcieli przeanalizować, czy strategie szybkiego lub wolnego życia przewidywały ogólny “czynnik p”, reprezentujący ogólne ryzyko lub prawdopodobieństwo wystąpienia psychopatologii i powiązanych zaburzeń psychicznych, które w przeszłości okazały się być powiązane z szybkimi strategiami historii życia.

“Chcieliśmy odpowiedzieć na pytanie badawcze: w jaki sposób różne objawy psychopatologii wpisują się w kontinuum historii życia szybko i wolno?” piszą naukowcy.

“Postawiliśmy hipotezę, że przywiązanie z dzieciństwa osłabiłoby związek między środowiskiem wczesnego życia a objawami psychopatologii, przy czym ci, którzy mieli większe wsparcie rodzicielskie i potencjalnie byli chronieni przed skutkami surowości środowiska w dzieciństwie, powinni zgłaszać mniej objawów psychopatologii”.

W badaniu zespół odkrył, że szybsze cechy historii życia były powiązane z ogólną psychopatologią, ale wyniki wykazały również, że niektóre objawy psychopatologii były w rzeczywistości związane z cechami powolnej historii życia.

“Słabiej postrzegane wsparcie rodziców i niższy status społeczno-ekonomiczny wiązały się z wyższymi wskaźnikami ogólnej psychopatologii, odpowiednio dla kobiet i mężczyzn” – wyjaśnia zespół.

“Odkrycia te są uzupełnieniem poprzednich prac, które wykazały związek między doświadczanymi przeciwnościami a współczynnikiem p”.

Jednak poza tym ogólnym skojarzeniem objawy psychopatologiczne były nieco podzielone, a wyniki pokazujące wrażliwość interpersonalną i depresję były bardziej prawdopodobne u osób z szybszą strategią historii życia, podczas gdy somatyzacja i lęk miały większe szanse wystąpić u osób z wolniejszą strategią historii życia. Jeśli chodzi o to, czy szczęśliwe dzieciństwo (a konkretnie postrzegane wsparcie rodziców) działało jako rodzaj bufora przed psychopatologią, naukowcy odkryli, że ta hipoteza nie została poparta danymi – co sugeruje, że związek jest bardziej złożony i wskazuje kierunek przyszłych badań, abyśmy mogli dowiedzieć się, co się tutaj naprawdę dzieje.

“Podejrzewamy, że oczekiwania co do naszego środowiska i nasza zdolność przystosowania się do scenariuszy, gdy nasze oczekiwania nie są spełniane, mogą wpływać na nasze doświadczenia cierpienia” – mówi Kahl.

“Jeśli jako dzieci nauczymy się dostosowywać do zmian i radzić sobie, gdy sprawy nie układają się po naszej myśli, możemy być w lepszej sytuacji, aby reagować na stres i inne czynniki ryzyka złego stanu zdrowia psychicznego”.

 

Źródła: Peter Dockrill / Science Alert

Testing a life history model of psychopathology: A replication and extension

Happy childhood? That’s no guarantee for good mental health

Life history theory

Living, fast and slow: Is life history orientation associated with risk-related personality traits, risk attitudes, criminal outcomes, and gambling?

The 8 Unhealthy Habits of Interpersonally Sensitive People

Zdjęcia: Pixabay

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x