Kto był pierwszym królem świata?

Przez większą część historii ludzkości królowie – męscy monarchowie – posiadali większość władzy cywilizacji. Ludzie tacy jak Wilhelm Zdobywca, Czyngis-chan i Tutanchamon byli niezwykle ważni. Od podatków, przez sprawy religijne po wojnę, królowie mieli ostatnie słowo w najważniejszych sprawach każdego rodzaju.

Biorąc pod uwagę znaczenie tych ludzi, można się zastanawiać: kto był pierwszym królem na świecie?

Wydaje się, że odpowiedź mogła zaginąć w prochu historii, po prostu dlatego, że pisemne zapiski pierwszego króla mogły nie przetrwać próby czasu. Jest to zatem “prawdopodobnie kwestia bez odpowiedzi” – mówi Mark Munn, profesor historii z Penn State University.

Głównym wyzwaniem jest oczywiście brak pełnych zapisów historycznych dokumentujących królów żyjących 5000 lat temu. Jest też kwestia tego, które starożytne słowa odnosiły się do tego, o czym myślimy mówiąc o królach. Na przykład w okolicach Egiptu słowa “faraon” zaczęto używać dopiero w roku 1570 p.n.e.

Sumeryjska lista królów

Niektórzy historycy twierdzą, że Egipt może rościć sobie prawa do pierwszego króla świata, być może za sprawą Iry-Hor’a lub Narmer’a. Wskazują na Sumeryjską Listę Królów, starożytny manuskrypt wypełniony królami – prawdziwymi i fikcyjnymi – którzy kiedyś rządzili obszarami wokół współczesnego Iraku. Ten tekst, odkryty na początku XX wieku, jest tak stary, że jego pierwsze “strony” wyryto na tabliczkach klinowych.

“Według późniejszej mezopotamskiej tradycji zapisanej na Sumeryjskiej Liście Królów, pierwszym królem był Alulim, władca miasta Eridu. Żył w mitologicznych czasach przed biblijnym potopem i przypisuje się mu (w niektórych rękopisach) panowanie 28 000 lat – mówi Eckart Frahm, profesor języków i cywilizacji Bliskiego Wschodu na Uniwersytecie Yale. “Według tego samego źródła pierwszym królem po potopie był niejaki Guszur, o którym mówi się, że rządził miastem Kisz przez 1200 lat”. Sumeryjska lista królów ma pewne niezwykłe podobieństwa do wczesnych rozdziałów Księgi Rodzaju, w tym historię wielkiego potopu, który w Biblii dotyczył Arki Noego.

Sumeryjska lista królów nie jest dosłowna. Łączy rzeczywistość z mitologią. W ten sposób królowie mieli rzekomo panować dziesiątki tysięcy lat.

“Wiele osób wymienionych w pierwszych rozdziałach Sumeryjskiej listy królów to jednak wyraźnie fikcyjne postacie i może to odnosić się do… wyżej wymienionych [Gushur i Alulim]” – mówi Frahm.

“Wśród pierwszych władców, których imiona są udokumentowane we współczesnych źródłach pisanych, są Enmebaragesi z Kisz, Akka-Inannaka z Ummy i pewien HAR.TU (dokładna wymowa nieznana) z miasta PA.GAR (współczesny Tell Agrab). Prawdopodobnie rządzili około 2700-2600 lat p.n.e.”

Enmebaragesi nazywany jest pierwszym władcą Mezopotamii (około 2700 roku p.n.e.), a nasze dowody jego rządów pochodzą z inskrypcji znalezionych na fragmentach wazonów. Jako przywódca Kisz, północnego babilońskiego miasta, podobno pokonał Elam, cywilizację znajdującą się w dzisiejszym Iranie, a następnie przez 900 lat przewodził swemu ludowi. Nie licząc śmiesznej długości życia, Enmebaragesi może być pierwszym królem w historii.

Ale nie jest jedynym pretendentem do tego tytułu.

“Pierwszym władcą, którego rządy możemy dostrzec, jest osoba pochowana w Grobowcu U-j w Abydos” – mówi John Darnell, profesor egiptologii na Uniwersytecie Yale. Ten grób pochodzi z około 3320 roku p.n.e. “Chronologicznie wydaje się, że był pierwszym władcą pochodzącym z tego, co nazywamy Dynastią 0, zjednoczonego królestwa Górnego Egiptu, którego ostatni władca, Narmer, umacnia kontrolę Górnego Egiptu nad północą i ustanawia Pierwszą Dynastię.

“Najstarszy zachowany element możliwych do zidentyfikowania królewskich regaliów, został faktycznie znaleziony podczas ponownych wykopalisk grobu przez Niemiecki Instytut Archeologiczny w Egipcie. Pochówek zawierał również liczne przykłady systemu znakowania, wśród nich wyróżniającą się serie wypisanych kościanych etykiet.”

Król Skorpion

Darnell mówi, że naukowcy wciąż próbują rozszyfrować różne części swoich odkryć, które mogą reprezentować niektóre z najwcześniejszych form pisarstwa ludzkości. Ostatecznie mogą wskazywać na ważną bitwę, która dała początek zjednoczonej cywilizacji, prowadzonej przez człowieka, który mógł – lub nie – nazywać się Skorpionem. (Tabliczka, którą Darnell odkrył w miejscu Gebel Tjauti, na zachodniej pustyni tebańskiej w Egipcie, przedstawia rzeźbę skorpiona nad sokołem, symbolem, który w historii Egiptu oznaczał “króla” lub boga Horusa).

(Patrick AVENTURIER/Gamma-Rapho, Getty Images)

Darnell, który spędził dziesięciolecia na studiowaniu historii Egiptu, mówi, że “Skorpion” jest “najwcześniejszym władcą, za którego panowania możemy obserwować wydarzenia i po którym pozostał jakiś fizyczny ślad w Tomb U-j.”

Darnell mówi również, że inny napis, który jego zespół odkrył, wskazuje na wczesną rodzinę królewską. Wielkoformatowy napis el-Khawy jest również paleograficznie tej samej daty, co Gebel Tjauti i demonstruje monumentalne użycie hieroglifów na początku skryptu.

“Ten napis wydaje się zawierać jedną określoną wartość znaku fonetycznego – akh, ‘jasność’ ” – mówi. “Inskrypcja zawiera również stwierdzenie zrównujące władzę królewską z porządkiem słonecznym, a zatem jest pierwszym wyrazem boskiej władzy królewskiej”.

Rzeczywiście, wielu wczesnych królów żądało władzy od bogów jako usprawiedliwienia dla panowania. Frahm dodaje, że wielu mezopotamskich królów twierdziło nawet, że są bogami, ale ten pogląd został ostatecznie odrzucony, “być może dlatego, że władcy często wydawali się zbyt ludzcy w oczach poddanych”.

Jeśli chodzi o to, skąd w ogóle wzięła się idea królestwa, Frahm uważa, że ​​było to bezpośrednio związane z potrzebą zorganizowania siły roboczej. W starożytnej Mezopotamii było wielu robotników budowlanych, rolników, rzemieślników, pasterzy i sprzedawców towarów.

“Aby to wszystko osiągnąć, wyłoniła się klasa kierownicza, która wyprowadziła część wiejskiego bogactwa dla własnego dobra” – mówi. “Osoba stojąca na czele drabiny administracyjnej – a być może także wojsk potrzebnych do ochrony – zostawała ostatecznie uznana za ‘króla’. Aby legitymizować ekonomiczną nierówność właściwą systemowi, stworzono królewską ideologię, która promowała królewskość jako instytucję sankcjonowaną przez Boga”.

 

Źródła: Nathan Chandler / howstuffworks

How Genghis Khan Worked

Was there really a curse on King Tutankhamen’s tomb?

Pharaoh

The Sumerian King List still puzzles historians after more than a century of research

Enmebaragesi, king of Kish

A hieroglyphic primer

Carving of a King Could Rewrite History

How Did Kings Obtain the Right to Rule Over Their Subjects?

Zdjęcia: Heritage Images / Getty Images

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x