Jak inteligentne były dinozaury?

Gary Larson najlepiej ujął ten problem w słynnej kreskówce z Far Side. Stegozaur za podium zwraca się do publiczności składającej się z innych dinozaurów: „To dość ponury obraz, panowie … klimat na świecie się zmienia, ssaki przejmują władzę, a my wszyscy mamy mózg wielkości orzecha włoskiego”.

Od ponad wieku ten cytat w dużym stopniu podsumowuje popularne (a nawet profesjonalne) opinie na temat inteligencji dinozaurów. W poprawie opinie nie pomaga również to, że dinozaury już dawno wymarły; wymazane przez głód i ujemne temperatury w następstwie wymierania K-T 65 milionów lat temu. Lubimy myśleć, że gdyby tylko były trochę mądrzejsze, niektóre z nich mogliby znaleźć sposób na przetrwanie!

Miara inteligencji dinozaurów: EQ

Ponieważ nie ma możliwości cofnięcia się w czasie i poddania Iguanodonów testowi IQ, przyrodnicy opracowali pośredni sposób oceny inteligencji wymarłych zwierząt. Współczynnik encefalizacji lub EQ mierzy rozmiar mózgu istoty w stosunku do rozmiaru reszty jej ciała i porównuje ten stosunek do innych gatunków mniej więcej tej samej wielkości.

Częścią tego, co czyni nas ludźmi inteligentnymi, jest olbrzymia wielkość naszych mózgów w porównaniu do naszych ciał – nasze EQ wynosi aż 5. To może nie wydawać się tak dużą liczbą, więc spójrzmy na EQ innych ssaków: w tej skali wynik gnu wynosi  0,68, afrykańskich słoni 0,63, a oposów 0,39. Jak można się spodziewać, małpy mają wyższe EQ: 1,5 dla gerezanek, 2,5 dla kapucynek. Delfiny to jedyne zwierzęta na planecie, których EQ jest zbliżone do ludzi – butlonos plasuje się na poziomie 3,6.

Jak można się spodziewać, EQ dinozaurów jest rozłożone na dolnym końcu spektrum. Triceratops osiągnął wynik 0,11 w skali EQ i był klasowym kujonem w porównaniu do ociężałych zauropodów, takich jak brachiozaur, które nawet nie zbliżyły się do wyniku 0,1, ale niektóre z szybkich, dwunożnych, pierzastych dinozaurów z ery mezozoicznej osiągały stosunkowo wysokie wyniki EQ, nie były tak bystre jak współczesne antylopa, ale też nie były dużo głupsze.

Jak inteligentne były mięsożerne dinozaury?

Jednym z najtrudniejszych aspektów inteligencji zwierzęcej jest to, że z reguły stworzenie musi być wystarczająco inteligentne, aby dobrze się rozwijać w swoim ekosystemie i uniknąć pożarcia. Ponieważ roślinożerne zauropody i tytanozaury były tak strasznie głupie, drapieżniki, które się nimi karmiły, musiały być tylko nieznacznie mądrzejsze, a większość względnego wzrostu rozmiarów mózgów tych drapieżników można przypisać ich potrzebie lepszego węchu, widzenia i koordynacji mięśniowej. Gdybyś dzisiaj spotkał żywego welociraptora, prawdopodobnie wydałby ci się on nieco głupszy niż kurczak. Z pewnością nie byłbyś w stanie nauczyć go sztuczek, ponieważ jego EQ byłoby o rząd wielkości niższe od EQ psa lub kota.

Czy dinozaury mogły rozwinąć inteligencję?

Z naszej dzisiejszej perspektywy łatwo jest wyśmiewać dinozaury o mózgach wielkości orzecha włoskiego, które żyły dziesiątki milionów lat temu. Należy jednak pamiętać, że proto-ludzie sprzed pięciu czy sześciu milionów lat też nie byli Einsteinami, chociaż, jak wspomniano powyżej, byli one znacznie mądrzejsi niż inne ssaki w ich ekosystemach sawanny. Innymi słowy, gdybyś zdołał przenieść w czasie pięcioletniego neandertalczyka do współczesności, prawdopodobnie nie poradziłby sobie zbyt dobrze w przedszkolu!

To nasuwa pytanie: co by było, gdyby przynajmniej niektóre dinozaury przeżyły wymarcie K-T 65 milionów lat temu? Dale Russell, niegdyś kustosz skamieniałości kręgowców w National Museum of Canada, wywołał kiedyś poruszenie spekulacjami, że Troodon mógłby w końcu wyewoluować poziom inteligencji podobny do człowieka, gdyby miał ewoluować przez kolejne kilka milionów lat. Należy zauważyć, że Russell nie zaproponował tego jako poważnej teorii, co będzie rozczarowaniem dla tych, którzy nadal wierzą, że żyją wśród nas inteligentni “reptilianie”.

 

Źródła: Bob Strauss / ThoughtCo.

The K/T Extinction Event

Sauropods – The Biggest Dinosaurs

Titanosaurs – The Last of the Sauropods

The Truth Behind the Alien Reptile Hoax

Zdjęcia: iStock

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x