Zaraza mogła spowodować wymarcie starożytnych Syberyjczyków

Nowa analiza genetyczna sugeruje, że starożytni ludzie sprowadzili dżumę na Syberię około 4400 lat temu, co mogło doprowadzić do załamania tamtejszej populacji.

To wstępne odkrycie wskazuje na możliwość, że śmierć wywołana przez zarazę wpłynęła na strukturę genetyczną północno-wschodnich Azjatów, którzy wyruszyli do Ameryki Północnej, zaczynając być może 5,500 lat temu. Jeśli wynik się utrzyma, to wraz z innymi nowo odkrytymi spostrzeżeniami na temat dynamiki populacji ludzkiej w regionie odsłoni wśród tych starożytnych podróżników bardziej złożone pochodzenie, niż zwykle zakładano.

Zespół kierowany przez genetyków ewolucyjnych Gülşah Merve Kilinç i Andersa Götherströma z Uniwersytetu Sztokholmskiego wyodrębnił DNA z pozostałości 40 ludzkich szkieletów wykopanych wcześniej we wschodniej Syberii. Wśród tych próbek DNA z Yersinia pestis (pałeczka dżumy), bakterii wywołującej dżumę, znaleziono u dwóch starożytnych Syberyjczyków – donoszą naukowcy w Science Advances. Jedna osoba żyła około 4400 lat temu. Drugi szkielet datowany był na około 3800 lat temu.

Nie jest jasne, w jaki sposób bakteria dżumy po raz pierwszy dotarła na Syberię lub czy spowodowała rozległe infekcje i śmierć, mówi Götherström. Ale on i jego koledzy odkryli, że różnorodność genetyczna w ich starożytnych próbkach ludzkiego DNA gwałtownie spadła z około 4700 do 4400 lat temu, być może w wyniku załamania populacji.

Nowe dane zbiegają się z dowodami zgłoszonymi w czerwcu 2020 r. w DNA komórki Y. pestis u dwóch starożytnych osobników z regionu Bajkału we wschodniej Syberii, datowanymi na około 4500 lat temu.

Dżuma prawdopodobnie dotarła na Syberię około 4500 lat temu, w czasie, gdy Y. pestis zarażała ludzi zamieszkujących inne części Eurazji, mówi genetyk ewolucyjny Hendrik Poinar z McMaster University w Hamilton w Kanadzie, który nie uczestniczył w nowym badaniu.

Ale jest możliwe, że starożytni Syberyjczycy byli zarażeni wersją Y. pestis, która nie była zjadliwa. Jeśli tak, bakteria nie zabiłaby wystarczającej liczby ludzi, aby zmienić strukturę genetyczną Syberyjczyków. Dane genetyczne tylko od dwóch osób dostarczają zbyt mało dowodów, aby potwierdzić, że posiadali zjadliwy szczep Y. pestis , mówi Poinar.

Odkrycia genetyczne dają wgląd w serię wcześniej nieznanych starożytnych zmian populacji w tym regionie. Starożytne osobniki objęte nowymi badaniami datowane były od około 16 900 lat temu, krótko po ostatnim szczycie epoki lodowcowej, do 550 lat temu. Naukowcy porównali DNA starożytnych Syberyjczyków z DNA współczesnych ludzi w różnych częściach świata oraz z wcześniejszymi próbkami DNA starożytnych ludzi – głównie z Europy, Azji i Ameryki Północnej. Analizy wykazały, że pomimo surowego klimatu Syberii, grupy w pobliżu jeziora Bajkał i regiony dalej na wschód mieszały się z różnymi populacjami na Syberii i poza nią od późnej epoki kamienia do średniowiecza.

Badacze twierdzą, że dwóch zarażonych Sybryjczyków, w szczególności, pochodziło z regionów, które doświadczyły poważnych zmian w populacji w znacznej części okresu objętego próbą. Wydarzenia te mogły obejmować migracje dżumy przenoszącej ludzi spoza Syberii. Na przykład 4 400-letni szkielet został znaleziony tuż na zachód od Bajkału, regionu, który był świadkiem pojawienia się kilku odrębnych grup genetycznych – o korzeniach sięgających głównie dalej na zachód i południowy zachód od Bajkału – około 8 980-560 lat temu.

Źródło: Bruce Bower

G.M. Kilinç et alHuman population dynamics and Yersinia pestis in ancient northeast AsiaScience Advances. Published January 6, 2021. doi: 10.1126/sciadv.abc4587.

H. Yu et alPaleolithic to Bronze Age Siberians reveal connections with first Americans and across EurasiaCell. Vol. 181, June 11, 2020, p. 1232. doi: 10.1016/j.cell.2020.04.037.

Zdjęcie: Getty Images

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x