Oszałamiająco zachowane skamieniałości z Pompejów mogą nie być tym czym się wydają

Czy „kredowe [okres geologiczny] Pompeje” zgubiły parę dinozaurów, potrzebując je w śmiercionośnym popiele i zachowując je w 3D, jak ludzkie ofiary Wezuwiusza w roku 79 n.e.?

Niezupełnie, ujawnili naukowcy na dorocznym spotkaniu Amerykańskiej Unii Geofizycznej (AGU).

Zachowane w 3D dwa psitakozaury – dinozaurów z dziobami, których głowy przypominały głowy współczesnych papug, nazywane „papugami jaszczurkowymi” – prawdopodobnie dinozaury były skulone wewnątrz nory wypełnionej błotem, zanim skamieniały. Naukowcy przedstawili swoje ustalenia 14 grudnia na AGU, które w tym roku odbyło się online z powodu pandemii COVID-19.

Paleontolodzy zbadali dwa szkielety Psittacosaurus lujiatunensis, które przybyły z formacji Yixian w północno-wschodnich Chinach w prowincji Liaoning. Odkrywka/wychodnia Lujiatun w tej formacji jest znana z bogatych złóż skamieniałości kredowych, z których wiele zachowanych jest w 3D, a nawet mają zachowane tkanki miękkie, pióra lub ubrawienie – powiedzieli naukowcy z AGU.

Wcześniejsze badania sugerowały, że psitakozaury i inne skamieniałości 3D w tym miejscu zostały pochłonięte albo przez strumień piroklastyczny (gęsta i szybko poruszająca się rzeka popiołu, lawy i gazów wulkanicznych), albo przez lahar, który jest innym rodzajem potężnego przepływu szczątków wulkanicznych który dodaje błota do zabójczej mieszanki. Przepływy te szybko otaczają każdą żywą istotę na swojej drodze, co dokładnie stało się w Pompejach, gdzie szacunkowo 2000 ludzi zginęło i zostało zamrożonych w czasie, a ich ciała zachowały się w makabrycznych pozach, gdy warstwy popiołu stwardniały wokół nich.

Skamieniałości P. lujiatunensis (IVPP-18344) dostarczyły wskazówek na temat tego, jak mógł umrzeć dinozaur. (Zdjęcie: Instytut Paleontologii Kręgowców i Paleoantropologii / Zdjęcie dzięki uprzejmości Elaine Chen)

Starożytne ziarna

W badaniach przedstawionych na AGU autorzy pobrali próbki z dwóch lokalizacji w każdej skamielinie P. lujiatunensis: wyodrębnili ziarna osadu ze skały otaczającej szkielet oraz przeanalizowali rodzaj minerału zwanego cyrkon, aby określić ile lat miały te ziarna. Okazało się, że wiele cząstek poza szkieletami było bardzo stare, sięgając od 250 milionów do 2,5 miliarda lat temu. Jednak skały w złożach Lujiatun były znacznie młodsze, miały tylko około 125 milionów lat.

Odsetek starszych ziaren był znacznie wyższy, niż byłby, gdyby dinozaury zostały pogrzebane przez ten sam strumień piroklastyczny lub lahar, który utworzył otaczające skały, co sugeruje, że wcześniejsze hipotezy dotyczące śmierci dinozaurów są niewiarygodne – powiedział główny badacz Elaine Chen, student studiów licencjackich na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku. Chen prowadziła swoje badania podczas stażu w Lamont-Doherty Earth Observatory w Columbia’s Earth Institute.

Jednak płynące rzeki byłyby bardziej narażone na przenoszenie szeregu starszych osadów. A gdyby dinozaury znajdowały się w norze, która nagle zapadła się wokół nich po powodzi, zachowałoby to szkielety w doskonałym stanie, powiedział Chen.

We wrześniu inny zespół naukowców opisał nowy gatunek dinozaura, który nazwali Changmiania liaoningensis, czyli „wieczny śpiący z Liaoning”, który również został zidentyfikowany jako dinozaur ryjący w ziemi. Został tak nazwany, ponieważ dwa osobniki tego gatunku zostały zachowane w 3D w pozach “do spania”, prawdopodobnie dlatego, że spokojnie drzemali w podziemnej jaskini tuż przed śmiercią.

Gdyby dwa psitakozaury były również mieszkańcami nor – o czym wcześniej nie wiedziano – mogłoby to dostarczyć naukowcom intrygujących nowych wskazówek dotyczących zachowania dinozaurów i zwyczajów społecznych. Ale ponieważ te ustalenia są wstępne, konieczne będą dalsze badania, aby przetestować tę hipotezę, powiedział Chen.

Źródła: Mindy Weisberger / Live Science

Zdjęcia:  Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology / Zdjęcie dzięki uprzejmości Elaine Chen

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x