W przeciwieństwie do ciastek z kawałkami czekolady czy zupy pomidorowej, wynalezienia chleba nie można przypisać pojedynczej osobie, zamiast tego chleb ewoluował do obecnego stanu na przestrzeni tysiącleci.

Chociaż współczesna wersja krojonego chleba jest dość nowym wynalazkiem (Wonder Bread – jedna z pierwszych firm, która rozpoczęła sprzedaż krojonego chleba w 1930 r.), sam chleb jest starożytnym pożywieniem, którego historia liczy ponad 22 000 lat.

W 2004 roku na wykopaliskach o nazwie Ohalo II, na terenie dzisiejszego Izraela, naukowcy znaleźli 22 000-letnie ziarna jęczmienia przylepione do żarna: jest to najwcześniejszy dowód na to, że ludzie już wtedy przetwarzali ziarna dzikich zbóż. Ale te wczesne “chlebowe” kreacje prawdopodobnie bardziej przypominały “płaskie placki z mielonych nasion i ziaren podgrzewanych na skale lub w żarze ognia” niż standardowy chleb, który jest produkowany obecnie, powiedział Howard Miller, historyk żywności i profesor na Uniwersytecie Lipscomb w Nashville.

Pierwsze uprawne rośliny, wykorzystywane do produkcji chleba, zostały zebrane przez Natufian. Ta mezolityczna grupa łowców-zbieraczy żyła w dolinie rzeki Jordan na Bliskim Wschodzie około 12500 lat temu.

“Uważa się, że Natufianie są pierwszymi ludźmi, którzy dokonali przejścia od przetrwania wyłącznie dzięki żywności, którą zbiera się z natury, do zostania rolnikami” – powiedział William Rubel, historyk żywności. “Natufianie posiadali infrastrukturę do mielenia jęczmienia, a następnie robienia z niego chleba”.

Natufianie to najwcześniejsze znane społeczeństwo, które opierało się na rolnictwie i przetwarzaniu ziarna w mąkę, z której robili “małe, podobne do pity, bochenki chleba, pieczone bezpośrednio na ogniu” – powiedział Miller.

W ciągu następnych kilku tysięcy lat rolnictwo i uprawa zbóż rozprzestrzeniły się na Bliskim Wschodzie i południowo-zachodniej Azji poprzez kontakty handlowe z innymi ludami zbieracko-łowieckimi w Dolinie Nilu, Mezopotamii i na wschód od Doliny Indusu.

“Chleb był ewolucyjną iskrą, która doprowadziła do rozwoju państw i dużych jednostek politycznych” – powiedział Rubel. “Pozwalał na gromadzenie jego nadwyżek, więc wioski rozrastały się, aż powoli przeradzały się w miasta”.

Ponad 5000 lat po tym, jak Natufianie zaczęli robić płaskie pieczywo, w epoce brązu gwałtownie rosły i rozprzestrzeniały się trzy cywilizacje: Egipcjanie, Mezopotamczycy (w dzisiejszym Iraku) i Harappanie (w Dolinie Indusu). Wszystkie trzy cywilizacje, uważane za największe w starożytnym świecie, były zależne od chleba.

“Chleb stanowił większość tego co spożywali” – powiedział Rubel.

Pierwszy znany chleb na zakwasie wypiekany z częściowo uprawnych drożdży pochodzi najprawdopodobniej z około 1000 roku p.n.e. z Egiptu. Jednak uczeni wciąż debatują nad jego dokładnym pochodzeniem, ponieważ dowody sugerują, że mieszkańcy Mezopotamii również produkowali chleb z udziałem drożdży, powiedział Rubel.

Starożytni Egipcjanie używali jęczmienia i pszenicy zarówno do warzenia kwaśnego piwa, jak i produkcji chleba na zakwasie, jak wynika z badań opublikowanych w 1994 roku w czasopiśmie Egyptian Archaeology. Egipcjanie mogli robić piwo, wypiekając bogate w drożdże ciasto, które następnie kruszyli i zanurzali w wodzie, która następnie fermentowała w piwo, zgodnie z książką “Ancient Egyptian Materials and Technology”.

“Piwo to płynny chleb” – powiedział Miller. “Mają te same składniki – wodę, ziarno, drożdże – tylko w różnych proporcjach”.

Od cywilizacji zależnych od małych, płaskich placków po pakowane bochenki z supermarketów, które znamy dzisiaj, chleb ewoluował wraz ze społeczeństwem, odkąd tysiące lat temu ludzie po raz pierwszy nauczyli się używać żarna.

 

Źródła: Joanna Fantozzi / Live Science

GRAIN-PASTE, PORRIDGE AND BREAD Ancient cereal-based food

A New Look at Bread and Beer

Brewing and baking

Zdjęcia: Pixabay

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x