Czy możesz odzyskać wyparte wspomnienia?

Na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych w Stanach Zjednoczonych panowała panika. Tysiące dorosłych odzyskiwało wspomnienia okropnego maltretowania w dzieciństwie – wspomnienia, które, jak wierzyli, dawno stłumili, ponieważ były zbyt bolesne, by je znieść. W sumie zgodnie z The False Memory Syndrome Foundation organizacją non-profit z siedzibą w Filadelfii, wniesiono 736 roszczeń prawnych, zwykle przeciwko członkom rodziny, na podstawie tych wspomnień.

Pod koniec lat 90. epidemia przypomnianych traum dziecięcych wygasła, ponieważ dochodzenie Federalnego Biura Śledczego i Departamentu Sprawiedliwości dowiodło, że niektóre zarzuty znęcania się były fałszywe. Ale koncepcja przywracania pamięci nigdy nie zniknęła całkowicie z psychologii. Niedawne badanie wykazało, że 76% klinicystów nadal wierzy w tłumienie pamięci.

Ale czy naprawdę możliwe jest odzyskanie głęboko wypartych wspomnień o wydarzeniu, które nastąpiło wiele lat wcześniej?

Psycholog z początku XX wieku Sigmund Freud początkowo wysunął teorię, że ludzie dysocjują lub “wyłączają się” w czasie traumy, tracąc całą pamięć i świadomość zdarzenia. “Ale nie ma dowodów na to, że taki mechanizm istnieje”, powiedział Albert Katz, psycholog z Western University w Ontario w Kanadzie.

“Nie ma wątpliwości, że możemy o rzeczach zapomnieć” – dodał Katz – “Ale to niekoniecznie oznacza, że ​​istnieje aktywny proces, który ma na celu wytrącenie wspomnień ze świadomości”.

Jest wiele powodów, dla których ludzie zapominają. Stopniowo zapominamy o rzeczach, o których często nie myślimy. Często zapominamy również o przyziemnych, codziennych wydarzeniach. “Możemy nawet zapomnieć celowo” – powiedział Charles Brainerd, psycholog z Cornell University. W jednym z badań uczestnicy byli bardziej skłonni zapomnieć o liście słów, gdy kazano im wyrzucić ją z głowy. Chociaż celowe zapominanie (zwane także “zapominaniem ukierunkowanym”) może pomóc w zapomnieniu o niezręcznej pierwszej randce, nie spowoduje, że prawdziwa trauma zniknie z pamięci. “To dlatego, że preferencyjnie pamiętamy traumatyczne wydarzenia”, powiedział Brainerd. “To jedno z podstawowych praw pamięci” – dodał.

“W możliwości odzyskania pamięci jest ziarno prawdy” – powiedział Katz. Możliwe jest, że wspomnienia powracają spontanicznie do głowy nawet kilkanaście lat po wydarzeniu, zwłaszcza gdy są wywołane widokiem, zapachem lub innym bodźcem środowiskowym. Ale te wspomnienia nie są nieskazitelne.

Szereg modnych terapii w latach 80. i 90. miał na celu wydobycie na powierzchnię tzw. “wypartych wspomnień”. Terapeuci i ich klienci przeglądali zdjęcia z dzieciństwa i czytali książki, w których postacie były wykorzystywane seksualnie. Brali udział w hipnozie i ćwiczeniach obrazowania kierowanego, w których terapeuci dają werbalne sugestie, aby pomóc klientom przypomnieć sobie określone scenariusze i wrażenia.

Problem polegał na tym, że te style terapii zachęcają ludzi do rozwijania “wspomnień”, które nigdy się nie wydarzyły, powiedział Katz. Dzieje się tak, ponieważ ludzie mają skłonność do tworzenia fałszywych wspomnień, gdy otrzymują wskazówki lub sugestie. Na przykład, gdy w jednym badaniu pokazano uczestnikom sfałszowane zdjęcia samych siebie w balonach na ogrzane powietrze, 50% z nich “pamiętało” lot na pokładzie tego urządzenia, na którym nigdy nawet nie postawili stopy. Podobnie książki, zdjęcia i obrazy zachęcały ludzi do “zapamiętywania” nadużyć, które nigdy nie miały miejsca.

Tak samo jak uczestnicy badania, którzy wyobrazili sobie siebie w balonach na ogrzane powietrze, ci uczestnicy wierzyli w przerażające obrazy, które przywoływali, tak żywo jak w prawdziwe wspomnienia.

 

Źródła: Isobel Whitcomb / Live Science

RECOVERED MEMORIES IN THE COURTS

The Return of the Repressed: The Persistent and Problematic Claims of Long-Forgotten Trauma

List-method directed forgetting can be selective: Evidence from the 3-list and the 2-list tasks

A picture is worth a thousand lies: Using false photographs to create false childhood memories

Zdjęcia: Pixabay

Tematy:
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x