Co to są przeciwciała monoklonalne? (Dlaczego ich potrzebujemy?)

Kiedy u prezydenta Trumpa zdiagnozowano COVID-19, jedną z nowatorskich terapii eksperymentalnych, które otrzymał, była mieszanka przeciwciał monoklonalnych. Czy zatem inne terapie są potrzebne lub wartościowe? A czym właściwie jest przeciwciało monoklonalne?

W ciągu ostatnich kilku miesięcy opinia publiczna dowiedziała się o wielu metodach leczenia stosowanych w walce z COVID-19. Przeciwwirusowy Remdesivir, hamuje replikację wirusa w ludzkich komórkach. Rekonwalescencyjne osocze krwi dawców, którzy wyzdrowieli z COVID-19, może zawierać przeciwciała, które tłumią wirusa i stan zapalny. Steroidy, takie jak deksametazon, mogą usprawniać i zmniejszać niebezpieczne zapalenie płuc, spowalniając w ten sposób niewydolność oddechową.

FDA wydała zezwolenie na nagłe użycie przeciwciała monoklonalnego Eli Lilly, zwanego bamlaniwimabem [bamlanivimab], a Regeneron czeka na zielone światło FDA. Przeciwciała monoklonalne są szczególnie obiecujące w terapii, ponieważ mogą neutralizować wirusa SARS-CoV-2, który powoduje COVID-19, i blokować jego zdolność do zakażania komórki. Może to być interwencja ratująca życie u osób, które nie są w stanie wytworzyć silnej naturalnej odpowiedzi immunologicznej na wirusa – osób w wieku powyżej 65 lat lub z istniejącymi stanami, które czynią ich bardziej podatnymi.

Dlaczego powinno nas to obchodzić?

Dopóki duży procent populacji nie uzyska odporności na chorobę zakaźną – poprzez szczepionkę lub niekontrolowane rozprzestrzenianie się w społeczności – świat musi polegać na innej broni w naszej wojnie z pandemią COVID-19.

Wraz ze wspomnianymi wcześniej terapiami, przeciwciała monoklonalne mogą nam zaoferować kolejne narzędzie do neutralizacji wirusa po wywołaniu infekcji.

Te wytworzone przez człowieka przeciwciała oferują światu możliwość immunoterapii podobnej do stosowania osocza rekonwalescencji, ale o bardziej ukierunkowanym i dokładniejszym działaniu. Chociaż szczepionka ostatecznie pomoże chronić społeczeństwo, szczepienie nie będzie wydarzeniem natychmiastowym, które obejmie 100% populacji. Nie wiemy też, jak skuteczne będzie to działanie.

Skutek szczepionki również nie jest natychmiastowy. Wytworzenie silnej odpowiedzi przeciwciał zajmuje kilka tygodni. W międzyczasie przeciwciała monoklonalne mogą pomóc w usuwaniu wirusa, który namnaża się w organizmie.

Przeciwciało 101

Przeciwciało to białko w kształcie litery Y, naturalnie wytwarzane przez układ odpornościowy naszego organizmu, aby celować w coś obcego lub nie będącego częścią ciebie. Te ciała obce nazywane są antygenami i można je znaleźć na alergenach, bakteriach i wirusach, a także na innych rzeczach, takich jak toksyny lub przeszczepiony narząd.

Leczenie przeciwciałami monoklonalnymi naśladuje naturalną odpowiedź immunologiczną organizmu i celuje w obce czynniki, takie jak wirus, które infekują lub szkodzą ludziom. Istnieją również przeciwciała monoklonalne opracowane przez firmy farmaceutyczne, które są ukierunkowane na komórki rakowe. Przeciwciała monoklonalne to jeden z najpotężniejszych rodzajów leków. W 2019 roku siedem z 10 najlepiej sprzedających się leków to przeciwciała monoklonalne.

Dla prezydenta Trumpa eksperymentalne leczenie przeprowadzone przez firmę farmaceutyczną Regeneron obejmowało dwa przeciwciała.

Zazwyczaj białko występujące w koronawirusie doskonale pasuje do receptora ACE2 w komórkach ludzkich, białka powszechnie występującego w komórkach płuc i innych narządach. Kiedy dochodzi do tego połączenia, wirus może infekować komórki i rozmnażać się w nich. Jednak przeciwciała monoklonalne mogą spowolnić lub powstrzymać infekcję, przyłączając się do białka wirusa, zanim dotrze do receptora ACE2. W takim przypadku wirus staje się nieszkodliwy, ponieważ nie może już dostać się do naszych komórek i się rozmnażać.

Jak powstają przeciwciała monoklonalne?

Przeciwciała monoklonalne, które neutralizują koronawirusa, są skomplikowane w produkcji. Muszą być zrobione w komórkach pobranych z jajnika chomika i hodowane w gigantycznych stalowych kadziach. Następnie należy wyekstrahować i oczyścić przeciwciała wytwarzane przez te komórki. Niestety te przeciwciała monoklonalne, które od lat są używane w innych chorobach, są często dość drogie.

Dwa przeciwciała Regeneron są skierowane na białko SARS-CoV-2 – wypustki na powierzchni wirusa, które nadają mu wygląd przypominający koronę i mają kluczowe znaczenie dla infekowania ludzkich komórek.

Jedno z dwóch przeciwciał firmy Regeneron to replika lub klon przeciwciała pobranego od osoby, która wyzdrowiała z COVID-19. Drugie przeciwciało zidentyfikowano u myszy, która została biologicznie zmodyfikowana tak, aby miała ludzki układ odpornościowy. Kiedy tej myszy wstrzyknięto białko kolczaste, jej ludzki układ odpornościowy wytworzył przeciw niej przeciwciała. Następnie zebrano jedno z najbardziej skutecznych przeciwciał mysich i zastosowano je jako część tej terapii.

Stosowaną przez Eli Lilly terapię przeciwciałami monoklonalnymi, bamlaniwimabem, wytworzono na podstawie próbki krwi pobranej od jednego z pierwszych pacjentów w USA, którzy wyleczyli się z COVID-19.

Obie firmy prowadzą produkcję na dużą skalę z solidnymi, globalnymi łańcuchami dostaw do produkcji przeciwciał monoklonalnych, a wiele światowych zakładów produkcyjnych zwiększa podaż. Eli Lilly otrzymała aprobatę FDA, a Regeneron wciąż czeka na zatwierdzenie. Niestety na wczesnym etapie zatwierdzania prawdopodobnie wystąpi niedobór przeciwciał.

Przeciwciała monoklonalne plus szczepionka

Przeciwciała monoklonalne będą w stanie uzupełniać szczepionki, oferując szybką ochronę przed infekcją. Po podaniu osobnikowi przeciwciała monoklonalne zapewniają natychmiastową ochronę przez tygodnie lub miesiące. Szczepionki potrzebują więcej czasu, aby zapewnić ochronę, ponieważ muszą stanowić wyzwanie dla układu odpornościowego. Ale zaletą szczepionek jest to, że zwykle zapewniają długotrwałą ochronę.

Produkty Regeneron i Eli Lilly są podawane we wstrzyknięciach dożylnych, po których pacjent musi być monitorowany przez personel medyczny. Zapewniają one natychmiastową ochronę i są wstanie chronić populacje wysokiego ryzyka.

Leki te mogą leczyć zakażonych pacjentów lub zapobiegać zakażeniom pracowników opieki zdrowotnej i pracowników służby zdrowia na pierwszej linii pandemii. Przeciwciała monoklonalne mogą być również przydatne dla osób starszych, małych dzieci i osób z obniżoną odpornością, na których szczepionki albo nie działają, albo mogą być niebezpieczne.

Źródła: Rodney E. Rohde

What monoclonal antibodies are – and why we need them as well as a vaccine

Zdjęcia: Shutterstock

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x