Najpopularniejszy na świecie środek przeciwbólowy coraz częściej powoduje zatrucia!

Paracetamol, czy acetaminofen, to jeden z najpopularniejszych środków przeciwbólowych na świecie. Lek ten może być bardzo bezpiecznie stosowany w krótkotrwałym leczeniu niewielkich bólów i gorączki.

To powiedziawszy, w ciągu ostatnich kilku dziesięcioleci liczba niezamierzonych przedawkowań paracetamolu rośnie w wielu krajach, a niektórzy naukowcy uważają, że ma to związek z dostępnymi dawkami.

Nowe badania ze Szwajcarii sugerują, że wyższa dawka paracetamolu ułatwia ludziom przypadkowe zatrucie się i chociaż nie często prowadzi to do śmierci (mamy skuteczne antidotum), może spowodować poważne uszkodzenie wątroby. W Szwajcarii większość tabletek dostępnych bez recepty (OTC) zawiera około 500 miligramów paracetamolu. Ale w 2003 roku wprowadzono tabletkę na receptę zawierającą 1000 mg leku. W ciągu dwóch lat krajowa sprzedaż tej tabletki wyprzedziła tę zawierającą mniejszą dawkę, a dziś wyższa dawka jest sprzedawana dziesięć razy częściej. Analizując telefony do Szwajcarskiego Narodowego Centrum Zatruć przed i po 2003 roku, naukowcy stwierdzili znaczny wzrost liczby niezamierzonych przedawkowań leku, a większość tych przypadków była związana z tabletką 1000 mg. Z drugiej strony, nie wydaje się, aby liczba celowych zatruć wzrosła, co sugeruje, że zdecydowanej większości tych nagłych sytuacji można całkowicie uniknąć.

“Jednym z problemów związanych z paracetamolem jest to, że nie jest on skuteczny u wszystkich pacjentów lub przeciw wszystkim formom bólu” – wyjaśnia Andrea Burden, farmakoepidemiolog z ETH Zurich.

“Jeśli lek nie pomaga złagodzić czyichś objawów, można pokusić się o zwiększenie dawki bez konsultacji z lekarzem. To jest prawdziwy problem”.

Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że każda połknięta tabletka paracetamolu odkłada się w organizmie. Oznacza to, że przyjmowanie zaledwie kilku dodatkowych tabletek 1000 miligramów może narazić Cię na ryzyko przedawkowania, łatwo przekraczając 4000 zalecanych miligramów dziennie dla osób dorosłych. Z tego właśnie powodu w 2008 roku Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zaleciła ograniczenie dawki dla dorosłych do dwóch tabletek zawierających 325 mg acetaminofenu, z ostrzeżeniem w pudełku o tym, jak toksyczne produkty uboczne leku mogą gromadzić się w wątrobie, powodując uszkodzenia lub nawet zatrzymując jej funkcjonowanie.

Jednak w Szwajcarii na przestrzeni tych lat popularność większych dawek rosła. W ciągu roku od wprowadzenia tabletki 1000 mg, badania wykazały znaczny wzrost liczby zgłoszeń związanych z paracetamolem do Szwajcarskiego Narodowego Centrum Zatruć. W latach 2005-2008 nastąpił 40-procentowy wzrost przypadków zatruć, zwłaszcza wśród osób starszych i dzieci.

“Na tej podstawie możemy stwierdzić, że zwiększona liczba przypadków zatruć wiąże się z dostępnością tabletek zawierających 1000 miligramów leku” – mówi farmakolog Stefan Weiler, dyrektor naukowy Szwajcarskiego Narodowego Centrum Zatruć.

Co ciekawe, wyniki sugerują, że te 1000-mg tabletki niekoniecznie zastępują te 500-mg. Zamiast tego wydaje się, że te większe dawki są przepisywane zupełnie nowej grupie ludzi, być może dlatego, że są uważane za bezpieczniejsze leki przeciwbólowe w porównaniu do opioidów i innych leków. Jest to niepokojące, biorąc pod uwagę ograniczoną skuteczność paracetamolu w leczeniu ostrego bólu, a zwłaszcza bólu przewlekłego. Jeśli ludzie oczekują, że te leki zadziałają, a tak się nie stanie, mogą sięgnąć po kolejną pigułkę zbyt wcześnie, narażając się na przedawkowanie.

“Zdajemy sobie sprawę, że leczenie bólu jest wyzwaniem, a inne leki mogą mieć poważne skutki uboczne” – mówi Burden.

“Ale jeśli paracetamol nie przyniesie oczekiwanego efektu, ważne jest, aby po prostu nie przyjmować większej ilości tabletek. Zamiast tego, ludzie powinni zasięgnąć profesjonalnej porady lekarskiej, aby znaleźć najlepszą opcję terapeutyczną”.

Na szczęście 90 procent osób biorących udział w badaniu, które przedawkowały paracetamol, otrzymało antidotum w ciągu 8-10 godzin, zmniejszając ryzyko uszkodzenia wątroby i śmierci. Jednak większości tych sytuacji można było całkowicie uniknąć. “Jeśli paracetamol nie jest odpowiedni na przewlekły ból”, mówi Burden, “to wielkość opakowań powinna to odzwierciedlać. Nie powinny zawierać 40 tabletek”.

“Przynajmniej opakowania zawierające tabletki o wartości 1000 miligramów powinny być mniejsze” – mówi Burden. Nawet jeśli pacjent potrzebuje większej dawki, bezpieczniej będzie przepisać dwie tabletki po 500 mg.

Chociaż jest za wcześnie, aby określić dokładną przyczynę zatruć, eksperci ds. zdrowia publicznego mają kilka pomysłów. Pacjenci mogą mylić silniejsze tabletki ze słabszymi, nieświadomie podwajając dawkę. Jeśli dzieje się tak u małych dzieci, czasami wystarczy jedna pigułka, aby znacznie przekroczyć dzienne maksimum i spowodować ryzyko zatrucia. Inna część problemu wynika z braku komunikacji. Wielu lekarzy i farmaceutów nie poświęca czasu na wyjaśnienie swoim pacjentom, w jaki sposób paracetamol może gromadzić się w organizmie i jak może wpływać na wątrobę.

Tego rodzaju błędy są łatwe do złagodzenia, wystarczy zwrócić uwagę na problem.

 

Źródła: Carly Cassella

“Unintentional” acetaminophen overdose on the rise: Who is responsible?

Paracetamol poisonings up

FDA Drug Safety Communication: Prescription Acetaminophen Products to be Limited to 325 mg Per Dosage Unit; Boxed Warning Will Highlight Potential for Severe Liver Failure

Paracetamol and pain: the kiloton problem

Paracetamol poisoning

Zdjęcia: Pixabay, iStock

Tematy:
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x