Malaria – czym jest i co ją wywołuje?

Malaria to choroba zakaźna wywoływana przez gatunki jednokomórkowych pasożytów atakujące i niszczące czerwone krwinki. Istnieje pięć gatunków pierwotniaków z rodzaju zarodźców, które wywołują malarię u ludzi, z których dwa – zarodziec sierpowaty i zarodziec ruchliwy – są odpowiedzialne za większość infekcji. Pasożyty te rozmnażają się na dwa sposoby. Bezpłciowo w tkankach wątroby i komórkach krwi żywiciela oraz seksualnie wewnątrz samic komara Widliszka, za pośrednictwem wyspecjalizowanych komórek płciowych, które owad zjadł z krwią żywiciela.

Jak zachorujesz na malarię?

Oznacza to, że pasożyty mogą być przenoszone tylko przez ugryzienie zakażonej samicy komara, co czyni owada istotną częścią łańcucha chorobowego. W rezultacie malaria nadal występuje endemicznie w częściach świata, w których ten konkretny gatunek komarów rozmnaża się w dużych ilościach, zwłaszcza w tropikalnych regionach Afryki.

W 2018 roku prawie 230 milionów ludzi na całym świecie cierpiało na tę chorobę, a prawie pół miliona umarło w wyniku infekcji. Ponad dwie trzecie z nich to dzieci poniżej piątego roku życia. Chociaż statystyki są zaskakująco wysokie i kwestionowane, wpływ malarii na migrację ludzi i ewolucję był najprawdopodobniej większy niż jakiegokolwiek innego czynnika zakaźnego. W rzeczywistości początki choroby sięgają czasów dinozaurów.

Jakie są objawy malarii?

Mniej więcej od jednego do trzech tygodni po zarażeniu chorzy mogą spodziewać się objawów grypopodobnych, które obejmują cykle pocenia się i dreszcze z gorączką, bólami głowy, bólami stawów i wymiotami. W ciężkich przypadkach skóra i oczy mogą się zażółcić z powodu upośledzenia czynności wątroby. Przyjmowanie leków zapobiegawczych lub sprawne działanie układu odpornościowego może opóźnić objawy, lub zmniejszyć ich nasilenie. Nieleczona choroba może powodować komplikacje, w tym trudności w oddychaniu i osłabienie spowodowane anemią, która może narażać niemowlęta i osoby z obniżoną odpornością na ryzyko śmierci.

Jak leczy się malarię?

Z biegiem czasu opracowano szereg naturalnych i syntetycznych leków, które pomagają zmniejszyć ryzyko zakażenia pasożytami malarii. Niestety wiele leków może wywołać efekty niepożądane i zwiększyć ryzyko powikłań lub oporność wśród gatunków zarodźców.

Wczesna diagnoza daje zakażonym największe szanse na wyzdrowienie, dzięki obecnie zalecanym metodom leczenia opartym na antymalarycznym związku artemizyninie. Połączenie tego leku z innymi metodami leczenia zmniejsza ryzyko rozwoju opornych szczepów pasożytów.

Przez lata poczyniono postępy w opracowywaniu szczepionki zapobiegającej infekcjom. W 2019 r. rozpoczął się kierowany przez WHO program szczepień przeciwko malarii w trzech krajach Afryki Subsaharyjskiej o nazwie RTS,S/AS01, który jest skierowany przeciwko zarodźcom sierpowatym, najbardziej śmiertelnym pasożytom na świecie.

Zdecydowanie najskuteczniejszym sposobem zwalczania choroby jest ścisła kontrola jej wektora, komara Widliszka. Siatki, pestycydy i eliminacja terenów rozrodu pomogły wielu zagrożonym społecznościom wyeliminować jedną z najstarszych chorób w historii.

 

Źródła: Sciencealert

WHO – Malaria

Portrait of a serial killer

Has Malaria Really Killed Half of Everyone Who Ever Lived?

Evolutionary and Historical Aspects of the Burden of Malaria

Q&A on the malaria vaccine implementation programme (MVIP)

Antimalarial medication

Zdjęcia: Gettyimąges

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x