Dlaczego tylko 10% ludzi jest leworęcznych?

Chociaż nikt nie był w stanie tego definitywnie wyjaśnić, istnieje wiele hipotez, które budowano od ponad wieku, a dowody wskazują na pewien rodzaj wpływu genetycznego. Czemu? Ponieważ odsetek leworęcznych jest mniej więcej taki sam, na całym świecie.

Ci z Was, którzy regularnie kopią piłkę, wiedzą, że na całym ciele występują naturalne asymetrie – prawdopodobnie jedna z waszych kończyn jest dominująca. Te asymetrie można znaleźć we wszystkim, od stóp po uszy, oczy i układ naszego mózgu, wyjaśnia Hannah Fry.

Ale dlaczego osoby leworęczne i praworęczne nie rodzą się w stosunku mniej więcej 50:50?

Niektórzy eksperci sugerują, że współpraca społeczna, która toczyła się przez tysiące lat, zapewniła prawicy dominację. Innymi słowy, kiedy społeczności działają razem (pod względem dzielenia się narzędziami i przestrzeniami życiowymi) używanie tej samej ręki, co wszyscy inni.

Inni sugerują, że ma to związek ze sposobem, w jaki skonstruowany i podzielony jest mózg, gdzie lewa jego połowa kontroluje prawą stronę ciała, a prawa połowa kontroluje lewą stronę ciała.

Jeśli mózgi większości ludzi używają lewej półkuli do kontrolowania języka i umiejętności motorycznych, wzmacniają ją na tyle, że prawa ręka również staje się bardziej dominująca.

W rzeczywistości jedną z bardziej niezwykłych hipotez wyjaśniających rzadkość leworęczności jest to, że mutacja genetyczna w naszej odległej przeszłości spowodowała przesunięcie ośrodków językowych ludzkiego mózgu na lewą półkulę, skutecznie powodując dominację praworęczności, wyjaśnia Alasdair Wilkins.

I chociaż genetyka odgrywa dużą rolę w określaniu dominującej ręki, prawdopodobnie nie jest to pełna odpowiedź. Rodzice leworęczni częściej mają leworęczne dzieci niż rodzice praworęczni – preferencję można dostrzec już w łonie matki – ale nadal ogólnie rodzi im się więcej dzieci praworęcznych.

Badacze starali się dokładnie określić, które geny są odpowiedzialne za zwiększanie szans na bycie mańkutem.

W 2019 roku analiza 400 tysięcy pojedynczych przypadków ujawniła pierwsze regiony genetyczne związane z prawo lub leworęcznością – a dokładnie cztery z nich. Ale inne badania sugerują, że prawdopodobnie istnieją dziesiątki genów, które odgrywają rolę w określaniu, czy piszemy lewą, czy prawą ręką.

Ponadto inne badania powiązały czynniki, takie jak na przykład poziom estrogenu z różnymi poziomami leworęczności i praworęczności.

Krótko mówiąc, wydaje się, że w grę wchodzi wiele kwestii, a naukowcom trudno jest powiązać je wszystkie razem. Oznacza to, że nie możemy jeszcze dokładnie powiedzieć, dlaczego urodziłeś się jako leworęczny lub praworęczny, ale naukowcy najwyraźniej ciężko pracują, aby znaleźć odpowiedź.

A kiedy to zrobią, następne pytanie, które może się pojawić to – dlaczego niektórzy z nas wydają się być oburęczni?

 

Źródła:

Hardyck, C., & Petrinovich, L. F. (1977). Left-handedness. Psychological Bulletin, 84(3), 385–404

BBC Future – The mystery of why left-handers are so much rarer

Megan Fellman – Shedding Light on Southpaws

Peter F. MacNeilage, Lesley J. Rogers, Giorgio Vallortigara – Evolutionary Origins of Your Right and Left Brain

Alasdair Wilkins – Why are most people right-handed?

Sebastian Ocklenburg, Christian Beste, Onur Güntürkün – Handedness: A neurogenetic shift of perspective

Fred H. Previc – Nonright‐handedness, central nervous system and related pathology, and its lateralization: A reformulation and synthesis

Zdjęcia: Unsplash

 

 

Tematy:
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x