Kanibalizm w łonie mógł pomóc megalodon stać się gigantami

Największe rekiny, jakie kiedykolwiek polowały w oceanach Ziemi, mogły osiągnąć tak duże rozmiary dzięki swemu drapieżnemu zachowaniu w łonie – donoszą naukowcy 5 października w Historical Biology.

Pomysł wyłonił się z badań, w ramach których najpierw przeanalizowano rozmiary i kształty współczesnych i starożytnych zębów rekina, wykorzystując te dane do oszacowania rozmiarów ciała ryb. Paleobiolog Kenshu Shimada z DePaul University w Chicago wraz ze współpracownikami skupił się na grupie rekinów zwanych lamniformami, z których tylko około 15 gatunków nadal istnieje do dziś, w tym dzikie, szybkie żarłacze białe i ostronos atlantycki, a także długoszpar (Basking shark).

Jak mówi Shimada, w przeszłości istniało ponad 200 gatunków lamniform, niektóre z nich były dość duże. Ale uważa się, że żaden z nich nie rywalizował z megalodonem otodus, powszechnie nazywanym megalodonem, który żył między około 23 milionami a 2,5 miliona lat temu. Ustalenie, jak gigantyczne były te stworzenia, jest jednak trudne, ponieważ szkielety rekinów są zbudowane z chrząstki, a nie z kości . Niewielkimi pozostałościami wymarłych gatunków, są ich zęby. Jednak te zęby są bogate w zapis kopalny: pojedynczy rekin może w ciągu swojego życia stracić dziesiątki tysięcy zębów.

Shimada i jego koledzy odkryli, że wysokość koron zębów megalodona była skrajnie odstająca wśród ich danych, sugerując, że całkowita długość ciała wynosi co najmniej 14 metrów, czyli dwa razy więcej niż u każdego innego rekina, który nie jest filtratorem [filter feeder]. Ale cztery inne wymarłe gatunki lamniform wykazywały „gigantyzm”, osiągając ponad sześć metrów długości – nie w skali megalodona, ale wciąż dość duże, mówi Shimada. Gigantyzm występuje również u kilku współczesnych gatunków, w tym żarłacza białego, ostronosa atlantyckigo i alopias (Thresher sharks).

Ząb Otodus megalodon (po lewej) jest znacznie większy niż u żarłacza białego (po prawej). Oba rekiny należą do grupy o unikalnej strategii reprodukcyjnej: pierwsze młode, które wykluje się w łonie matki, kanibalizuje inne jaja, rosną i stają silniejsze przed opuszczeniem matki. Naukowcy twierdzą, że ta strategia mogła postawić gatunki takie jak megalodon i żarłacza białego na drodze do stałocieplności, a ostatecznie gigantyzmu.

Badanie „daje szeroki przegląd zależności między zębami, szczęką i rozmiarem ciała w wielu liniach skamieniałości lamniform” – mówi Humberto Férron, paleobiolog z University of Bristol w Anglii.

Jednak dlaczego megalodon i jego krewni mogą stać się tak duże, pozostaje niejasne. Wymarłe i współczesne gatunki lamniform, które mogą urosnąć do tych rozmiarów, również są stałocieplne. Regulacja temperatury ciała pozwala im pływać szybciej i łapać bardziej energiczną zdobycz. Tak więc ciepłokrwistość lub endotermia może być jednym z kluczy do ich gigantyzmu.

Ale Shimada i jego koledzy uważali, że wyjaśnienie było niepełne, ponieważ nie wyjaśniało, dlaczego szczególnie ta grupa rekinów mogła rozwinąć endotermię, która doprowadziła do gigantyzmu. Tak więc w nowym badaniu zespół sugeruje, że zachowanie unikalne dla tego gatunku może również odgrywać rolę – rodzaj kanibalizmu, który występuje w macicy.

Rekiny ogólnie mają strategię reprodukcyjną znaną jako jajowożerność: zarodki rozwijają się w jajach, które pozostają w ich matkach, dopóki nie będą gotowe do wyklucia. Ale jajoworodność okazuje się ekstremalna wśród wszystkich rekinów lamniform – od dzikich drapieżników po łagodne filtrujące pokarm. Pierwsze młode rekina, które wykluje się w matce, zjada resztę jaj, co nazywa się kanibalizmem wewnątrzmacicznym. Zanim młode wyłoni się z matki, jest już dość duże i gotowe do obrony przed drapieżnikami.

Zdaniem naukowców zachowanie to, w połączeniu z odpowiednimi warunkami środowiskowymi, takimi jak korzystne temperatury wody i dostępność pożywienia, może dać niektórym lamniformom zielone światło na gigantyczny wzrost.

To ciekawy, nieszablonowy pomysł, mówi Stephen Godfrey, paleontolog z Calvert Marine Museum w Solomons, w stanie Maryland. Może pomóc tym rekinom urosnąć na tyle, aby mogły polować na większą ofiarę – co z kolei wymaga więcej energii, takiej jak ta zapewniana przez stałocieplność dzięki której może prowadzić tak aktywny tryb życia.

Ale to wciąż nie do końca wyjaśnia wyjątkowy super-gigantyczny charakter megalodona, dodaje Godfrey. Do tego potrzebne byłoby również źródło pożywienia. „Gdyby nie było dużej zdobyczy, bardzo wątpię, czy istniałyby olbrzymie rekiny drapieżne” – mówi.

Férron zgadza się. „Pomysł jest nowatorski” – mówi. „Moim zdaniem ewolucja gigantyzmu w megalodonie była wynikiem połączenia różnych czynników” – mówi. Strategia reprodukcyjna mogła pomóc im urosnąć, endotermia zapewniłaby im aktywność, a obfita duża zdobycz zapewniłaby im karmienie.

Źródło: Carolyn Gramling

K. Shimada, M.L. Becker and M.L. Griffiths. Body, jaw, and dentition lengths of microphagous lamniform sharks, and body size evolution in lamniformes with special reference to ‘off-the-scale’ gigantism of the megatooth shark, Otodus megalodonHistorical Biology. Published online October 5, 2020. doi: 10.1080/08912963.2020.1812598.

Zdjęcia: WARPAINTCOBRA/ISTOCK / GETTY IMAGES PLUS

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x