Déjà vu – co to jest i jak działa?

Czy kiedykolwiek miałeś wrażenie, że zrobiłeś coś lub byłeś gdzieś wcześniej? Wydaje się to niemożliwe, ale w tej jednej chwili jest bardzo realne i trochę niepokojące. To déjà vu i jest to dość częste zjawisko dla wielu ludzi. Zapytaj grupę znajomych, czy kiedykolwiek tego doświadczyli, a większość (jeśli nie wszyscy) powie, że tak, nawet jeśli nie pamiętają, o co dokładnie chodziło. Jednak pomimo tego, że jest to powtarzające się zjawisko, nie rozumiemy, jak i dlaczego się to dzieje. Czas odpowiedzieć na te pytania!

Badania

W 2012 roku psycholog Anne Cleary opublikowała badanie w Consciousness and Cognition, które zgłębiało doświadczenie déjà vu. Cleary przez lata badała déjà vu, zanim odkryła to, co uważa teraz za wyjaśnienie całego zjawiska. Wyciąga z niego wiele magi, ale ma rację.

Cleary zasugerowała, że kiedy ktoś doświadcza déjà vu, robi coś, co wyzwala wspomnienie, które było w pewien sposób podobne. Mózg nie jest w stanie przypomnieć sobie szczegółów przeszłego wydarzenia, dlatego istnieje tylko utrzymujące się poczucie, że to, co dzieje się w tym momencie, jest niesamowicie znajome.

Eksperyment

Aby sprawdzić, czy jej rozumienie déjà vu ma jakąkolwiek podstawę, Cleary przeprowadziła eksperyment, który pozwolił ustalić, czy poczucie znajomości można wywołać “sztucznie”, czy nie. Test obejmował zbiór scen przedstawiony w wirtualnej rzeczywistości, w których poruszali się badani, nieświadomie tworząc wspomnienie, które Cleary później testowała. Po zakończeniu tej części eksperymentu uczestnicy powtarzali go, ale z innym zestawem scen. Tutaj ustawienia były takie same pod względem przestrzennym, ale nie estetycznym. Cleary miała nadzieję, że oszuka mózgi badanych osób, aby uwierzyły, że mogą przewidzieć, co będzie dalej.

Wyniki

Oba zestawy wirtualnych scen obejmowały różne zwroty akcji i właśnie tutaj Cleary chciała sprawdzić, czy jej uczestnicy doświadczają déjà vu. Przed ostatnią turą zapytała ich, co według nich zobaczą i czy czują, że spodziewają się nadchodzących wydarzeń. To drugie z tych dwóch pytań było najważniejsze, ponieważ koncentrowało się na odczuciu, że uczestnik tego wszystkiego doświadczył już wcześniej – czyli déjà vu. Wynik eksperymentu był taki, że połowa uczestników przechodzących przez obie te symulacje zgłosiła silne poczucie déjà vu, ale niekoniecznie mieli rację co do tego, co zobaczą. W odpowiedzi na to Cleary stwierdziła, że chociaż uczestnicy nie mogli sobie dokładnie przypomnieć poprzedniej sceny, ich mózgi rozpoznały podobieństwo. Zabrzmiało to jak déjà vu, ponieważ scena była dla nich znajoma, ale nie mieli pojęcia dlaczego.

Oto cała prawda o déjà vu. A może jednak nie? Wciąż mamy nadzieję, że istnieje inne, bardziej mistyczne wytłumaczenie tego problemu. Jednak hipoteza Cleary wydaje się całkiem wiarygodna.

 

 

Źródła: Ethan Reiff

Zdjęcia: Unsplash

 

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x